Şimal-Qərbi Avropanı təsiri altına alan bu yayın ilk güclü istilik dalğası regionun enerji təhlükəsizliyində ciddi çatlara səbəb olub. European Energy Exchange (EEX) birjasının son rəsmi məlumatlarına əsasən, Fransada elektrik enerjisinin qiymətləri çərşənbə axşamı kəskin şəkildə yuxarı sıçrayıb.
Bahalaşmanın əsas hərəkətverici qüvvəsi qeyri-adi yay istiləri fonunda ölkənin əsas güc mənbəyi olan atom elektrik stansiyalarının (AES) fəaliyyətinin məhdudlaşdırılma riski və hidroenerji istehsalının azalması ilə bağlı yaranan kütləvi narahatlıqlardır.
Fransanın nüvə elektrik parkı bütöv Avropa qitəsinin enerji arxitekturasının əsas sütunlarından biri hesab olunur. Bu səbəbdən Parisdə temperaturun 33°C-yə çatması ilə yaranan defisit qorxusu qonşu ölkələrin də birjalarına dərhal təsir edib. Bir ay sonrakı elektrik müqavilələrinin qiyməti gün ərzində 11,7%-ə qədər artaraq mart ayının sonundan bəri ən yüksək zirvəyə çatıb. Ticarət sessiyasının gedişində bir ay sonrakı fyuçerslər 8,7% artıb və 33,65 avro/MVt-saat səviyyəsində qərarlaşıb. Ölkədə üçüncü rüb (iyul-sentyabr) üzrə müqavilələr də 6,1% yüksəlib.
Regional asılılıq səbəbindən Avropanın ən böyük enerji bazarı hesab olunan Almaniyada da bir ay sonrakı elektrik qiymətləri 6,2% bahalaşıb.
Fransadakı AES-lərin yay aylarında texniki böhranla üzləşməsi ilk dəfə deyil. Reaktorların soyudulması üçün yaxınlıqdakı çayların suyundan istifadə olunur. Lakin hava həddindən artıq isti olduqda, çay suları da isinir. İsti suyu yenidən təbiətə buraxmaq ekoloji fəlakətə (çay ekosisteminin məhv olmasına) səbəb olduğu üçün qanunvericilik stansiyaların gücünü azaltmağı və ya onları tamamilə dayandırmağı tələb edir.
Hazırda mühüm nüvə obyektlərinin yerləşdiyi Rona (Rhone) çayı hövzəsində suyun temperaturu qorxulu sürətlə yüksəlir. İsveçrə rəsmilərinin Cenevrə yaxınlığındakı ölçmələrinə görə, cəmi bir həftə əvvəl 13°C olan çay suyunun temperaturu həftəsonu qəfil 21,3°C-yə çataraq tarixi may ayı rekordunu yeniləyib.
Analitiklər xatırladırlar ki, Fransa təkcə daxili çay sularının isinməsindən əziyyət çəkmir. Ötən il ölkənin sahilyanı ərazilərində yerləşən reaktorları dəniz sularında yaranan anomal istilik dalğaları və dəniz canlılarının, xüsusilə meduzaların stansiyaların soyutma filtrlərini kütləvi şəkildə tıxaması səbəbindən fəaliyyətini fasilələrlə dayandırmalı olmuşdu.
İqlim dəyişikliyi fonunda bu cür anomal istilik dalğalarının tez-tez təkrarlanması, Fransanı və ümumilikdə Avropanı yaxın gələcəkdə alternativ enerji mənbələrinə keçidi daha da sürətləndirməyə məcbur edir.
MONETAR.AZ
