Qlobal yarımkeçirici arxitekturası nəhəngi Arm Holdings şirkətinin baş direktoru (CEO) Rene Haas investorlar və tənzimləyici qurumlar üçün kritik bəyanatla çıxış edib. O bildirib ki, süni intellekt (AI) tətbiqlərində istifadə olunan qabaqcıl prosessorların Çin bazarına ixracını sanksiyalar vasitəsilə tamamilə məhdudlaşdırmaq texniki və praktiki cəhətdən son dərəcə çətin olacaq.
Haas bu çətinliyin birbaşa mikroçip sənayesinin fundamental quruluşundan qaynaqlandığını vurğulayıb.
Rene Haas mövcud vəziyyəti xarakterizə edərək qeyd edib ki, çiplər müasir rəqəmsal iqtisadiyyatda xammal rolunu oynayır. Onun Reuters agentliyinə verdiyi müsahibədən əsas tezislər:
-
Universal istifadə: Mərkəzi prosessorlar (CPU) sənayenin hər bir sahəsinə — smartfonlardan tutmuş avtomobillərə, məişət texnikasından tutmuş tibbi avadanlıqlara qədər hər yerə inteqrasiya olunub.
-
Sərt təzyiqlər: Haas Vaşinqtonun ticarət məhdudiyyətlərini şərh edərək deyib: “Prosessorlar tətbiqlər dünyası üçün neft kimidir. Bu, sektora tətbiq olunan kifayət qədər sərt və tənzimlənməsi mürəkkəb bir məhdudiyyətdir”.
Ekspertlərin və yarımkeçirici şirkətlərinin üzləşdiyi əsas problem çiplərin təyinatını kağız üzərində ayırmağın mümkünsüzlüyüdür.
Arm rəhbərinin fikrincə, ixrac nəzarətini səmərəsiz edən 2 əsas amil var:
-
Ayırd etmə mürəkkəbliyi: Xüsusi olaraq süni intellekt alqoritmlərini sürətləndirmək üçün hazırlanan çiplərlə, gündəlik mülki və ya ümumi təyinatlı hesablama əməliyyatları icra edən mərkəzi prosessorları bir-birindən ayırmaq demək olar ki, qeyri-mümkündür. Çünki eyni standart CPU həm bulud hesalamalarında, həm də AI neyron şəbəkələrinin işlədilməsində baza rolunu oynaya bilər.
-
Kənar zərərlər (Collateral Damage): Yalnız süni intellekt sektorunu hədəf alan birtərəfli və ya spesifik ixrac qadağaları, zəncirvari reaksiya ilə digər mülki sənaye sahələrinin (məsələn, avtomobil istehsalı, rabitə və istehlak elektronikası) təchizat zəncirinə ağır zərbə vuracaq.
Çiplərin bu cür çoxşaxəli (multi-purpose) təbiəti və qlobal diler şəbəkələrinin genişliyi, ABŞ və müttəfiqlərinin Çinə qarşı tətbiq etdiyi yüksək texnologiya embarqolarının tam effektiv işləməsinə imkan vermir. Bu vəziyyət, Çin şirkətlərinin mülki təyinatlı prosessorları müəyyən modifikasiyalarla AI layihələrində istifadə etməsinə hüquqi və texniki boşluqlar yaradır.
MONETAR.AZ
