Çin sənayesi qlobal geosiyasi böhran fonunda sürətlə yenidən formalaşır. Bloomberg-in məlumatına görə, mart ayında ölkədə neft emalı həcmləri kəskin azalıb, bunun əsas səbəbi Fars körfəzindən gələn təchizatda yaranan fasilələr və neftayırma zavodlarında planlı təmir işləri olub.
Mart ayında xam neft emalı illik müqayisədə 2,2% azalaraq 61,67 milyon tona düşüb.
Eyni zamanda alüminium istehsalı 2,7% artaraq 3,85 milyon tona yüksəlib və tarixi maksimuma yaxın səviyyəyə çatıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu artımın əsas səbəbi bazarda yaranan boşluqdur: İran ilə bağlı münaqişə və Ormuz boğazında yaranan gərginlik nəticəsində Yaxın Şərq istehsalçıları qlobal bazarda ciddi şəkildə zəifləyib. Bu region ənənəvi olaraq dünya alüminium istehsalının təxminən 9%-ni təmin edirdi.
Çin şirkətləri hazırda yüksək mənfəət marjası ilə işləyir və artan istehsalın böyük hissəsi ixrac üçün nəzərdə tutulur.
Bununla yanaşı, neft sektoru ciddi təzyiq altındadır. Bir çox neft-kimya müəssisəsi xammal çatışmazlığı səbəbindən istehsalı azaltmaq və ya dayandırmaq məcburiyyətində qalıb. Dövlət neft emalı şirkətləri ehtiyatlardan istifadə edir, kiçik zavodlara isə daxili yanacaq istehsalını maksimum səviyyədə saxlamaq tapşırılıb, hətta zərərlə işləmək hesabına belə.
Eyni zamanda neft məhsullarının ixracına ciddi məhdudiyyətlər tətbiq edilib.
Bununla belə, ümumi iqtisadi mənzərə hələ də nisbətən müsbət qalır: 2026-cı ilin I rübündə Çin iqtisadi artımı gözləntiləri üstələyib. Bu isə böhranın təsirinin hələ tam sistemə yayılmadığını göstərir.
Son illərdə Çin enerji təhlükəsizliyi üçün daxili neft və qaz hasilatını artırmağa çalışır. Mart göstəriciləri bu tendensiyanı təsdiqləyir: ölkədə həm təbii qaz, həm də xam neft hasilatı artıb, kömür istehsalı isə yüksək səviyyədə sabit qalır.
MONETAR.AZ
