Hindistan iyul ayında Rusiyadan xam neft alışını yüksək səviyyədə saxlayaraq idxal strukturunda yeni rekorda imza atıb. Dünyanın üçüncü ən böyük neft istehlakçısı olan ölkədə Rusiya neftinin payı ilk dəfə 50%-i ötüb və əsas tədarük mənbəyi kimi mövqeyini daha da gücləndirib.
Reuters-in ticarət mənbələrinə istinadən yaydığı məlumata görə, iyul ayında Hindistanın idxal etdiyi xam neftin 50,83%-i, yəni gündəlik orta hesabla 2,47 milyon bareli Rusiyanın payına düşüb.
Bu həcm ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 62,4% çox olsa da, iyun ayında qeydə alınmış rekord göstəricidən – gündəlik 2,6 milyon bareldən – 4,8% aşağı olub.
İlin əvvəlində Hindistan neft emalı zavodları ABŞ-la aparılan ticarət danışıqları fonunda Rusiya neftinin alışını azaltmağa başlamışdı. Məqsəd Vaşinqtonun mümkün yüksək tariflərindən yayınmaq idi.
Lakin İranla müharibənin Yaxın Şərqdən neft tədarükünə mənfi təsir göstərməsi vəziyyəti dəyişib. Regionda yaranan qeyri-müəyyənlik Hindistan emalçılarını yenidən Rusiya xam neftinə üstünlük verməyə məcbur edib.
Bununla belə, Rusiya neftinin gələcək tədarükü ilə bağlı risklər qalır. ABŞ Senatı Rusiyanın enerji gəlirlərinə təzyiqi artırmaq məqsədilə Rusiya nefti alan ölkələrə 100%-lik tarif tətbiqini nəzərdə tutan qanun layihəsini qəbul edib. Sənəd hələlik Nümayəndələr Palatası tərəfindən təsdiqlənməyib.
2026-cı maliyyə ilinin ilk dörd ayında (aprel–iyul) Rusiyanın Hindistanın ümumi neft idxalındakı orta payı 43,25%-ə çataraq tarixi maksimumu yeniləyib. Müqayisə üçün, ötən ilin eyni dövründə bu göstərici təxminən 37% idi.
Bu artım əsasən Yaxın Şərq ölkələrinin hesabına baş verib. Belə ki, regionun Hindistanın idxalındakı payı ötən ilki 43%-dən təxminən 30%-ə enib.
Eyni zamanda, Latın Amerikası ölkələrinin mövqeyi güclənib. Braziliya və Venesueladan tədarükün artması nəticəsində regionun Hindistan bazarındakı payı 3,5%-dən 12,7%-ə yüksəlib.
Aprel–iyul dövründə Rusiya Hindistanın ən iri neft təchizatçısı olaraq qalıb. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri isə İraqı geridə qoyaraq ikinci pilləyə yüksəlib.
Ekspertlər bunu BƏƏ-nin OPEC-dən ayrıldıqdan sonra spot bazarda daha böyük həcmdə neft təklif etməsi ilə əlaqələndirirlər. Bu siyasət Hindistanın neft emalı zavodlarına daha çevik alış imkanları yaradıb.
Hindistan xam neftə olan tələbatının 90%-dən çoxunu idxal hesabına ödəyir. Bu səbəbdən ölkə qlobal enerji bazarında baş verən geosiyasi gərginliklərə və tədarük zəncirindəki pozuntulara qarşı həssas olaraq qalır.
Son statistika göstərir ki, Hindistan enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün mənbələri şaxələndirməyə çalışsa da, hazırkı şəraitdə Rusiya ölkənin əsas neft tədarükçüsü statusunu daha da möhkəmləndirib.
MONETAR.AZ
