Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində ölkə rəqəmsal və yaşıl enerji sahəsində tarixi bir yeniliyə imza atır. Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (World Urban Forum 13) çərçivəsində jurnalistlərə açıqlama verən Azərbaycan Prezidentinin Ağdam, Füzuli və Xocavənd rayonları üzrə xüsusi nümayəndəsi Emin Hüseynov bildirib ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda ilk dəfə olaraq ikitərəfli elektrik sayğacları tətbiq edilməyə başlanıb.
Bu addım regionda icra olunan "ağıllı şəhər" və "yaşıl enerji zonası" konsepsiyasının tərkib hissəsidir. Yeni sistem Qarabağa köçən sakinlərin təkcə enerjidən qənaətlə istifadə etməsini təmin etməyəcək, həm də onları aktiv enerji istehsalçısına çevirərək ailə büdcələrinə birbaşa gəlir gətirəcək.
Bölgədə inşa edilən fərdi və çoxmənzilli yaşayış binalarının damında xüsusi günəş panelləri quraşdırılır. İkitərəfli ağıllı sayğaclar isə bu zəncirdə əsas tənzimləyici rolunu oynayır:
-
İstehlak və İstehsalın balansı: Günbatanadək panellərin istehsal etdiyi enerji mənzilin daxili ehtiyaclarını ödəyir.
-
Artıq enerjinin satışı: Evdə kimsə olmadıqda və ya enerji istehlakı minimuma düşdükdə, günəş panellərinin istehsal etdiyi artıq elektrik enerjisi avtomatik olaraq dövlət şəbəkəsinə (Azərişığa) ötürülür. Sayğac şəbəkəyə verilən bu enerjini qeydə alır.
-
Büdcəyə birbaşa xeyir: Ayın sonunda sakinin dövlətdən aldığı enerji ilə dövlətə satdığı enerjinin fərqi hesablanır. Əgər sakinin şəbəkəyə verdiyi enerji çox olubsa, dövlət həmin fərqin pulunu vətəndaşa ödəyir və ya növbəti ayların borcundan silir.
Emin Hüseynov qeyd edib ki, azad edilmiş ərazilər hazırda ən müasir, ekoloji təmiz və enerjiyə qənaət edən texnologiyaların tətbiqi üçün unikal bir platformadır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda uğurla sınaqdan çıxarılan bu ikitərəfli sayğac təcrübəsi və fərdi yaşıl enerji istehsalı modeli, gələcəkdə mərhələli şəkildə Azərbaycanın digər şəhər və rayonlarında, o cümlədən Bakı və Abşeronda da geniş tətbiq edilə bilər.
Bu layihə təkcə ekoloji tarazlığı qorumaqla qalmır, həm də vətəndaşı passiv istehlakçı statusundan çıxararaq daxili enerji bazarının birbaşa iştirakçısına çevirir.
