Bloomberg-in məlumatına görə, İranın dəstəklədiyi husilərin Qırmızı dənizdə hücumları nəticəsində təhlükəsizlik risklərinin artması fonunda Saudi Aramco Asiya bazarına tədarük edilən və Misirin Aralıq dənizi sahilində yerləşən Sidi-Kerir limanından yüklənən neft üçün ayrıca rəsmi satış qiyməti (OSP) tətbiq etməyi nəzərdən keçirir.
Məsələ ilə tanış olan treyderlərin anonimlik şərti ilə verdiyi məlumata görə, Aramco ən azı iki Çin neft emalı şirkətinə bildirib ki, Süveyş kanalının Aralıq dənizi çıxışına yaxın yerləşən Sidi-Kerirdən yüklənəcək neft üçün ayrıca qiymət mexanizmi tətbiq oluna bilər.
Şirkət Asiyadakı müştərilərindən Misir limanından göndərilən partiyaları qəbul etmələrini xahiş edir. Bunun səbəbi bəzi gəmi operatorlarının husi hücumları riski səbəbindən Səudiyyə Ərəbistanının Yənbəu limanından yükləmə aparmaqdan çəkinməsidir.
Eyni zamanda, Asiya neft emalı şirkətləri daha yüksək fraxt xərcləri və çatdırılma müddətinin uzanmasını kompensasiya etmək üçün Aramco-dan endirim tələb edirlər. Çünki bu marşrut üzrə tankerlər Bab əl-Məndəb boğazından keçə bilmədikləri üçün Afrikanın cənubundakı Ümid burnunu dolanmağa məcbur qalırlar.
Yeni qiymət mexanizminin tətbiq tarixi və digər texniki detalları hələ müəyyənləşdirilməyib. Aramco həmçinin neftin birbaşa Asiya limanlarına çatdırılması və ya Qırmızı dənizdə qismən daşındıqdan sonra gəmidən gəmiyə (ship-to-ship) yüklənməsi kimi alternativ logistika variantlarını da qiymətləndirir.
İranla münaqişə nəticəsində Hörmüz boğazında yaranan risklərdən sonra Hindistan, Cənubi Koreya və digər Asiya ölkələrinin neft emalı müəssisələri Yənbəu limanından göndərilən partiyalara daha çox üstünlük verməyə başlamışdılar. Səudiyyə Ərəbistanı bu marşrut üzrə nefti "Şərq–Qərb" boru kəməri vasitəsilə Qırmızı dəniz sahilinə nəql edərək ixracını davam etdirirdi.
Lakin husilərin Qırmızı dənizdə ticarət gəmilərinə hücumları Bab əl-Məndəb boğazı üzərindən daşımaları daha təhlükəli etdiyindən, Aralıq dənizi marşrutu hazırda daha təhlükəsiz alternativ hesab olunur.
Bloomberg-in məlumatına görə, Hindistanın dövlət neft emalı şirkətləri Sidi-Kerirdən göndərilən neft üçün Yənbəudan yüklənən partiyalarla müqayisədə bir barel üçün 5–10 dollar endirim tələb edirlər. Bu tələb həm artıq sifariş edilmiş avqust yüklərinə, həm də Aramco-nun yaxın vaxtlarda açıqlayacağı sentyabr ayı üzrə rəsmi satış qiymətlərinə şamil edilir.
Analitiklər qeyd edirlər ki, Sidi-Kerir marşrutundan istifadə Aramco üçün əlavə logistika xərcləri yaradacaq. Belə ki, xam neft əvvəlcə Yənbəudan Misirə, daha sonra isə Aralıq dənizi üzərindən alıcılara çatdırılmalıdır.
MONETAR.AZ
