Fars Körfəzi Əməkdaşlıq Şurası (GCC) ölkələrinin iqtisadiyyatları ABŞ və İsrailin İranla münaqişəsi səbəbindən enerji bazarlarının pozulması və regional sabitliyin zəifləməsi fonunda pandemiyadan bəri ən kəskin geriləmə ilə üzləşir. Bu barədə Reuters agentliyinin sorğusunda bildirilir.
Hesabata görə, münaqişə qlobal enerji bazarlarında təklif şokuna səbəb olub və neft qiymətlərini kəskin artırıb. Lakin əvvəlki dövrlərdən fərqli olaraq, bu dəfə yüksək qiymətlər region ölkələrinə fayda gətirmir. İnfrastrukturun zədələnməsi və dünya enerji təchizatının təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazının demək olar ki, tam bağlanması hasilat və ixracı ciddi şəkildə çətinləşdirib.
İqtisadçılar 2026-cı il üzrə artım proqnozlarını kəskin aşağı salıblar: Qətərin 6,0%, Küveytin 4,4%, Bəhreynin isə 2,9% daralacağı gözlənilir. Əvvəllər artım proqnozu verilən Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri üçün isə indi durğunluq gözlənilir.
Səudiyyə Ərəbistanı və Oman daha yaxşı nəticə göstərə bilər. Müvafiq olaraq 2,6% və 2,2% artım proqnozlaşdırılır. Lakin bu göstəricilər də əvvəlki qiymətləndirmələrdən xeyli aşağıdır.
Analitiklər xəbərdarlıq edir ki, iqtisadi zərər uzunmüddətli olacaq və enerji infrastrukturu ilə təchizat zəncirlərinin tam bərpası 2026-cı ilin sonuna qədər mümkün olmayacaq. Turizm və pərakəndə ticarət kimi əsas qeyri-neft sektorlarının da ciddi zərər görəcəyi gözlənilir.
Əgər münaqişə yaxın zamanda başa çatsa, iqtisadçılar 2027-ci ildə güclü bərpa proqnozlaşdırırlar. Qətər, BƏƏ və Küveytin müvafiq olaraq 7,8%, 5,4% və 5,0% artım göstərə biləcəyi ehtimal edilir.
Regionda inflyasiyanın da artacağı gözlənilir. Məsələn, Bəhreyn üçün 2026-cı il üzrə inflyasiya proqnozu 2,4% təşkil edir və digər GCC ölkələrində də xərclərin yüksələcəyi gözlənilir.
Ümumilikdə, qısa müddətdə kəskin və qeyri-bərabər geriləmə müşahidə olunsa da, münaqişənin həlli və enerji sektorunun bərpası şərtilə orta müddətdə iqtisadi dirçəliş mümkün hesab olunur.
MONETAR.AZ
