Azərbaycanda maliyyə sektorunda aparılan islahatlar çərçivəsində lizinq münasibətlərinin tənzimlənməsi istiqamətində mühüm addım atılır. 22 aprel 2026-cı il tarixində Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsində müzakirəyə çıxarılan "Maliyyə icarəsi haqqında" qanun layihəsi bu sahədə hüquqi bazanın yenilənməsini nəzərdə tutur.
Yeni sənəd lizinq bazarında şəffaflığın artırılması, iştirakçıların hüquqlarının qorunması və vahid tənzimləmə mexanizminin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətli hesab olunur.
Maliyyə icarəsi nədir?
Maliyyə icarəsi (lizinq) sahibkarlar və fiziki şəxslər üçün alternativ maliyyələşmə aləti kimi çıxış edir. Bu mexanizm vasitəsilə istifadəçi yüksək dəyərli avadanlığı və ya əmlakı dərhal almaq əvəzinə, onu mərhələli ödənişlərlə əldə edir.
Lizinq münasibətlərində üç əsas tərəf iştirak edir:
- lizinq verən (maliyyə qurumu),
- lizinq alan (istifadəçi),
- satıcı və ya təchizatçı.
Bu model xüsusilə ilkin kapitalı məhdud olan bizneslər üçün əlverişli hesab olunur.
Yeni qanun layihəsi nəyi dəyişəcək?
Təklif olunan qanun layihəsi maliyyə icarəsi fəaliyyətinin hüquqi çərçivəsini sistemləşdirir. Layihəyə əsasən, sahə aşağıdakı normativ baza üzrə tənzimlənəcək:
- Konstitusiya və beynəlxalq müqavilələr
- Mülki Məcəllə
- “Maliyyə icarəsi haqqında” qanun
- Mərkəzi Bankın normativ aktları
Ələt Azad İqtisadi Zonası üçün xüsusi rejim
Qanun layihəsində diqqət çəkən məqamlardan biri də Ələt Azad İqtisadi Zonası ilə bağlıdır. Bu zonada lizinq münasibətləri ayrıca hüquqi rejim əsasında tənzimlənəcək. Bu isə xarici investorlar üçün daha çevik və cəlbedici mühit yarada bilər.
Kimlərə şamil olunacaq?
Yeni qanun yalnız ixtisaslaşmış lizinq şirkətlərini deyil, həm də aşağıdakı qurumları əhatə edəcək:
- banklar
- xarici bank filialları
- bank olmayan kredit təşkilatları
Bu, bazarda vahid oyun qaydalarının formalaşmasına və rəqabətin artmasına şərait yaradacaq.
Mütəxəssislərin fikrincə, yeni hüquqi çərçivə xüsusilə kiçik və orta sahibkarlığın maliyyə resurslarına çıxışını asanlaşdıra bilər. Lizinq alətlərinin geniş tətbiqi istehsalın modernləşdirilməsinə, texnoloji yenilənməyə və ümumi iqtisadi aktivliyin artmasına təkan verə bilər.
Eyni zamanda, bu sahədə şəffaflığın artması maliyyə risklərinin azalmasına və investor etimadının güclənməsinə səbəb ola bilər.
MONETAR.AZ
