Qlobal maliyyə bazarlarında investorların aktiv yerləşdirmə strategiyalarında kəskin dəyişiklik müşahidə olunur. Emerging Portfolio Fund Research (EPFR) analitiklərinin məlumatına istinadən “Kommersant” qəzetinin yazdığına görə, qlobal investorlar ardıcıl dördüncü həftədir ki, qızıl üzrə birja investisiya fondlarından (ETF) kapitalı geri çəkirlər.
Təkcə son bir həftə ərzində qızıl fondlarından 2,3 milyard dollar, son bir ay ərzində isə ümumilikdə 7,5 milyard dollar vəsait çıxarılıb. Bu kütləvi kapital axını qiymətli metalın birja dəyərini son ayların mütləq minimumuna sürükləyib.
Qızıl bazarındakı bu rallinin səngiməsi və geriləmə birbaşa ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FRS) pul-kredit siyasətinə dair gözləntilərin dəyişməsi ilə bağlıdır:
-
Pik Əmək Bazarı: ABŞ-da açıqlanan son daxili hesabatlarda yeni yaradılan iş yerlərinin sayı proqnozları iki dəfə üstələyib. İşsizlik səviyyəsi isə 4,3% təşkil edib.
-
Faiz Gözləntilərinin Alt-üst Olması: Güclü iqtisadiyyat FRS-in faiz dərəcələrini daha uzun müddət yüksək saxlayacağı (və ya yenidən artıracağı) ehtimalını kəskin artırıb. Bir ay əvvəl dekabr ayına qədər faiz artımı ehtimalı 23,5% qiymətləndirilirdisə, hazırda bu göstərici 71%-ə yüksəlib.
-
DXY İndeksinin Güclənməsi: ABŞ dollarının digər altı əsas valyuta qarşısındakı gücünü göstərən dollar indeksi (DXY) son 1,5 ayda ilk dəfə 100 bənd həddini keçib.
Faiz dərəcələrinin və istiqraz gəlirliliyinin (yields) artması qızılı investorların gözündə cəlbedicilikdən salır. Çünki qızıl aktiv olaraq sabit faiz və ya dividend gətirmir və yüksək faiz mühitində onun saxlanılmasının alternativ xərcləri (opportunity cost) çox yüksək olur.Bu amillərin fonunda qızılın qiyməti 2025-ci ilin noyabr ayından bəri ilk dəfə 1 troya unsiyası üçün 4,1 min dollar həddindən aşağı düşüb.
Qlobal bazarlarda qızıldan qaçış tendensiyası yaşansa da, Rusiya bazarında tam fərqli bir mənzərə mövcuddur. Investfunds platformasının rəsmi statistikasına görə, yerli pərakəndə qızıl fondlarına son bir həftədə 1,4 milyard rubl vəsait daxil olub. Bununla da, ötən ilin sentyabr ayında Rusiyada başlayan qızıla investisiya axını qlobal trendlərin əksinə olaraq öz artım xəttini qoruyub saxlayıb. Bu, yerli investorların xarici valyuta və sanksiya risklərindən qorunmaq instinkti ilə izah olunur.
MONETAR.AZ
