BCA Research analitiklərinin fikrincə, ABŞ-ın Venesuelanın nəhəng neft ehtiyatları üzərində daha böyük nəzarət əldə etməsi Vaşinqtona neft qiymətlərini prezident Donald Trampın hədəflədiyi barel üçün 50 dollar səviyyəsinə endirmək üçün bir “kanal” yarada bilər.
Tramp neft qiymətlərini aşağı salmağa çalışır, çünki bu il keçiriləcək həlledici aralıq seçkilər ərəfəsində amerikalı seçicilər arasında geniş yayılmış həyatın bahalaşması problemlərini həll etməyi hədəfləyir. ABŞ nefti West Texas Intermediate (WTI) son vaxtlar təxminən 58 dollar/barel səviyyəsində ticarət olunurdu.
Bu məqsədlə Tramp, uzun illər Venesuelaya rəhbərlik etmiş Nikolas Maduronun ələ keçirilməsi və devrilməsi ilə nəticələnən cəsarətli əməliyyatdan sonra ABŞ-ın Venesuela neftinə, ehtimal ki, qeyri-müəyyən müddətə nəzarət etməyə çalışacağını bəyan edib.
Dünya üzrə neft ehtiyatlarının təxminən beşdə biri Venesuelada yerləşir, lakin ölkədaxili infrastrukturun tənəzzülü hasilata mənfi təsir göstərib. Vaşinqton eyni zamanda illərdir Venesuela neftinin ixracına sanksiyalar tətbiq edirdi.
Bu həftənin əvvəlində Tramp bildirib ki, Karakas ABŞ-a 50 milyon barelə qədər neft göndərməyə razılaşıb. Lakin Financial Times yazır ki, iri sərmayələr yatırmazdan əvvəl neft şirkətləri “ciddi təminatlar” tələb edirlər. Gözlənilir ki, bir neçə neft nəhənginin rəhbərləri bugün Tramp ilə görüşəcək.
Bununla belə, BCA analitikləri qeyd edirlər ki, Trampın müəyyən etdiyi 50 dollar/barel hədəfinə çatmaq, xüsusilə ABŞ-ın şist nefti istehsalçıları üçün “problematik” ola bilər. Onların sözlərinə görə, yeni quyular üçün maya dəyərinin ödənmə nöqtəsi, yəni gəlirlərin xərclərə bərabər olduğu səviyyə — barel üçün 64 dollardır.
Analitiklər bildirirlər ki, ABŞ-ın üzvü olmadığı, lakin Venesuelanın daxil olduğu Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatının (OPEC) daha aşağı marja və daha yüksək kəsirləri qəbul etməyə hazır olmaması fonunda Trampın 50 dollar/barel hədəfi “uzunmüddətli davamlı olmayacaq”.
“Son nəticədə neft qiymətlərinə nəzarət yalnız ehtiyatların həcmi və ya istehsal səviyyəsindən deyil, bazarı balanslaşdıran istehsalçı kimi çıxış etməyə hazır olmaqdan asılıdır. ABŞ-ın şist nefti istehsalçıları OPEC kimi koordinasiya edə bilməz və etməyəcək”, deyə analitiklər vurğulayırlar.
Onlar həmçinin qeyd edirlər ki, illərlə infrastrukturun dağılması səbəbindən Venesuela istehsalının nə qədər hissəsinin bərpa oluna biləcəyinə dair məhdudiyyətlər mövcuddur. Bundan əlavə, Venesuelanın öz neft resursları üzərində ABŞ-a nə dərəcədə nəzarət verəcəyi də sual altındadır.
Bununla belə, analitiklər neft qiymətlərinin enməyə davam edəcəyini gözləyirlər, lakin bunun səbəbinin Venesuela hasilatının artımı deyil, daha geniş iqtisadi amillər olacağını bildirirlər.
MONETAR,AZ
