Azərbaycanda ev təsərrüfatı başçısının cinsindən asılı olaraq istehlak xərclərinin strukturunda müəyyən fərqlər müşahidə olunur. Statistik məlumatlar göstərir ki, kişi və qadınların rəhbərlik etdiyi ev təsərrüfatlarında xərclərin əsas istiqamətləri oxşar olsa da, bəzi kateqoriyalarda nəzərəçarpacaq fərqlər var.
Hər iki qrupda ən böyük xərc maddəsi qida məhsullarıdır. Kişinin başçılıq etdiyi ev təsərrüfatlarında istehlak xərclərinin 42,6%-i, qadının başçılıq etdiyi ev təsərrüfatlarında isə 44,1%-i qidaya yönəlib. Beləliklə, qadınların başçılıq etdiyi ev təsərrüfatlarında qidanın payı 1,5 faiz bəndi daha yüksəkdir.
Digər tərəfdən, tütün məmulatlarına xərclərdə fərq daha aydın görünür. Kişi başçılıqlı ev təsərrüfatlarında bu xərclərin payı 2,1%, qadın başçılıqlı təsərrüfatlarda isə 1,6% təşkil edir. Alkoqollu içkilərdə də oxşar mənzərə var: müvafiq olaraq 0,6% və 0,4%.
Xərclərin bəzi istiqamətlərində qadın və kişi başçılıqlı ev təsərrüfatları arasında fərq nisbətən azdır. Məsələn, paltar və ayaqqabı xərclərinin payı kişilərdə 5,8%, qadınlarda 5,9%, kommunal xidmətlər və yanacağa xərclərin payı isə müvafiq olaraq 7,7% və 7,8%-dir.
Lakin nəqliyyat xidmətləri üzrə fərq daha nəzərəçarpandır. Kişi başçılıqlı ev təsərrüfatlarında bu kateqoriyanın payı 7,2%, qadın başçılıqlı təsərrüfatlarda isə 5,9% təşkil edir. Yəni kişilərin başçılıq etdiyi ev təsərrüfatlarında nəqliyyata ayrılan pay 1,3 faiz bəndi çoxdur.
Bunun əksinə, qadın başçılıqlı ev təsərrüfatlarında səhiyyə xidmətlərinin payı bir qədər yüksəkdir. Bu göstərici kişilərdə 5,2%, qadınlarda isə 5,4% təşkil edir. Rabitə xidmətlərinə xərclərin payı qadın başçılıqlı ev təsərrüfatlarında 3,6%, kişi başçılıqlı təsərrüfatlarda isə 3,4% olub.
Ev əşyaları, məişət texnikası və evə gündəlik qulluq xərclərində isə əksinə, kişi başçılıqlı ev təsərrüfatlarının payı bir qədər yüksəkdir - 7,5%, qadınlarda isə 7,3%.
İstirahət və mədəniyyət xərcləri hər iki qrupda demək olar ki, eynidir: kişilərdə 4,2%, qadınlarda 4,1%. Təhsil xərclərinin payı da yaxın göstəricilərlə ifadə olunur - müvafiq olaraq 1,7% və 1,6%.
Mehmanxana, kafe və restoran xidmətlərinə xərclər də demək olar ki, eyni səviyyədədir: kişi başçılıqlı ev təsərrüfatlarında 7,3%, qadın başçılıqlı təsərrüfatlarda 7,2%.
Məlumatlar göstərir ki, ev təsərrüfatı başçısının cinsindən asılı olmayaraq istehlak büdcəsində ən böyük pay qidaya düşür. Bununla belə, qadın başçılıqlı ev təsərrüfatlarında qida və səhiyyənin, kişi başçılıqlı təsərrüfatlarda isə tütün və nəqliyyat xərclərinin payı nisbətən yüksəkdir.
Ən böyük fərq nəqliyyat xərclərində müşahidə olunur: kişi başçılıqlı ev təsərrüfatlarında bu istiqamətin payı qadın başçılıqlı təsərrüfatlardan 1,3 faiz bəndi çoxdur. Ümumilikdə isə göstəricilər göstərir ki, istehlak strukturunda cins üzrə fərqlər mövcud olsa da, hər iki qrupda xərclərin əsas istiqamətləri böyük ölçüdə oxşardır.
MONETAR.AZ
