Azərbaycanda pərakəndə ticarət dövriyyəsinin strukturu əhalinin istehlak prioritetləri ilə bağlı maraqlı mənzərə ortaya çıxarıb. 2026-cı ilin yanvar-may aylarında içkilər və tütün məmulatlarının satış həcmi 1 milyard 173,6 milyon manata çatdığı halda, kompüterlər, telekommunikasiya avadanlıqları və çap məhsullarının ümumi dövriyyəsi cəmi 383,1 milyon manat təşkil edib.
Rəsmi statistikaya əsasən, pərakəndə ticarət dövriyyəsində içkilər və tütün məmulatlarının payı təxminən 4,6 faiz, kompüterlər, telekommunikasiya avadanlıqları və çap məhsullarının payı isə cəmi 1,5 faiz olub. Beləliklə, vətəndaşların siqaret və alkoqollu içkilərə xərclədiyi vəsait informasiya, texnologiya və mütaliə məhsullarına ayrılan vəsaitdən təxminən 3 dəfə çoxdur.
Ekspertlərin fikrincə, bu statistika təkcə istehlak bazarının vəziyyətini deyil, həm də cəmiyyətin inkişaf prioritetlərini əks etdirir. Rəqəmsal transformasiyanın sürətləndiyi, bilik və innovasiyaların iqtisadi inkişafın əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrildiyi bir dövrdə texnologiya və informasiya məhsullarına ayrılan vəsaitin aşağı səviyyədə qalması diqqət çəkən məqamdır.
Məlumatlara görə, kompüterlər, telekommunikasiya avadanlıqları və çap məhsulları üzrə satışlar ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 32,7 faiz artıb. Bu göstərici müsbət dinamikanı nümayiş etdirsə də, ümumi dövriyyədəki payın aşağı olması inkişaf potensialının hələ də tam reallaşmadığını göstərir.
Müqayisə göstərir ki, vətəndaş büdcəsində kitab, kompüter və ya digər informasiya texnologiyaları məhsullarına ayrılan vəsait siqaret və alkoqollu içkilərə xərclənən məbləğin xeyli gerisində qalır. Bu isə insan kapitalının inkişafı, rəqəmsal savadlılığın artırılması və mütaliə mədəniyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində əlavə təşviq mexanizmlərinə ehtiyac olduğunu ortaya qoyur.
Statistika bir daha göstərir ki, iqtisadi inkişaf təkcə gəlirlərin artması ilə deyil, həmin gəlirlərin hansı istiqamətlərə yönəldilməsi ilə də ölçülür. Təhsil, informasiya və texnologiyaya qoyulan investisiyalar gələcəyin iqtisadiyyatını formalaşdırdığı halda zərərli vərdişlərə yönələn xərclər həm ailə büdcəsinə, həm də ictimai sağlamlığa əlavə yük yaradır.
MONETAR.AZ
