2025-ci ilin statistik göstəriciləri Azərbaycanda pərakəndə ticarət sektorunda həm paytaxtda, həm də regionlarda nəzərəçarpacaq canlanmanın baş verdiyini göstərir. Rəqəmlər ticarət dövriyyəsinin ölkə üzrə qeyri-bərabər paylansa da, ümumilikdə müsbət dinamika ilə inkişaf etdiyini ortaya qoyur. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müşahidə olunan yüksək artım tempinin həyata keçirilən bərpa və məskunlaşma siyasəti ilə bağlı olduğu qeyd edilir.
Paytaxt və sənaye şəhərləri yenə liderdir
Adambaşına düşən pərakəndə ticarət dövriyyəsinə görə lider mövqeyini ənənəvi olaraq Bakı şəhəri qoruyur. Paytaxtda bu göstərici 17 530 manat təşkil edir ki, bu da ölkənin digər regionları ilə müqayisədə əhəmiyyətli fərq yaradır. Bu vəziyyət ölkədə ticarət və istehlakın böyük hissəsinin paytaxtda cəmləşdiyini göstərir.
Sənaye və iri şəhərlər də ticarət aktivliyinə görə ön sıralardadır. Sumqayıt şəhərində adambaşına düşən pərakəndə ticarət dövriyyəsi 5 162 manat, Mingəçevir şəhərində isə 5 609 manat olub. Hər iki şəhər orta göstəriciləri üstələyərək yüksək alıcılıq qabiliyyətinə malik regionlar kimi seçilir.
Artım tempinə görə isə Masallı rayonu və Sumqayıt ilk sıraları bölüşür. Masallıda ticarət dövriyyəsi 19,3 faiz, Sumqayıtda isə 17 faiz artıb.
Azad edilmiş ərazilərdə sürətli artım
2025-ci ilin statistikasında ən diqqətçəkən dinamika işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müşahidə olunur. Bu bölgələrdə ticarət dövriyyəsinin kəskin artması əhalinin mərhələli şəkildə qayıdışı və infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi ilə əlaqələndirilir.
Ən yüksək nisbi artım Xocalı rayonunda qeydə alınıb. Burada adambaşına düşən pərakəndə ticarət dövriyyəsi 137 manatdan 704 manata yüksələrək 5,1 dəfə artıb.
Xankəndi şəhərində də ticarət aktivliyi sürətlə artır. Şəhərdə bu göstərici 80,8 faiz yüksələrək 3 451 manata çatıb. Digər diqqət çəkən göstərici isə Qubadlı rayonuna aiddir. Burada adambaşına düşən ticarət dövriyyəsi 5 581 manat təşkil edərək ölkə üzrə ən yüksək göstəricilərdən birinə çevrilib.
Bundan əlavə, Kəlbəcər rayonunda ticarət dövriyyəsi 63,1 faiz, Laçın rayonunda isə 39,2 faiz artıb. Bu dinamika həmin ərazilərdə iqtisadi həyatın tədricən bərpa olunduğunu göstərir.
Bəzi regionlarda geriləmə var
Bununla yanaşı, statistik məlumatlar bütün regionlarda artımın qeydə alınmadığını da göstərir. Məsələn, Daşkəsən rayonunda pərakəndə ticarət dövriyyəsi 3,1 faiz, Zərdab rayonunda isə 0,4 faiz azalıb.
Azad edilmiş ərazilər arasında isə yalnız Xocavənd rayonunda azalma müşahidə olunub. Burada ticarət dövriyyəsi 9,9 faiz geriləyib. Ekspertlər bunu həmin dövrdə regionda baş verən demoqrafik və ya logistik dəyişikliklərlə əlaqələndirirlər.
2025-ci ilin göstəriciləri Azərbaycanın pərakəndə ticarət sektorunun ümumilikdə inkişaf etdiyini göstərir. Artım əsasən böyük şəhərlərdə və bərpa olunan Qarabağ regionunda daha qabarıq hiss olunur. Bu dinamika daxili istehlakın gücləndiyini və regionların iqtisadi dövriyyəyə daha fəal şəkildə qoşulduğunu göstərən əsas göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Ekspertlərin fikrincə, yaxın illərdə xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən bərpa və məskunlaşma proqramları ticarət dövriyyəsinin daha da genişlənməsinə təsir göstərəcək.
MONETAR.AZ
