Bakıda gündəlik tələbatın əsasını təşkil edən kartof, soğan, kələm, kök və çuğundurun qiymətlərində artım müşahidə olunur. Son rəsmi statistik məlumatlar da bəzi əsas tərəvəzlərin qiymətlərində bahalaşma olduğunu göstərir. 2026-cı ilin iyulunda əvvəlki ayla müqayisədə ağ kələm, yerkökü və soğanın qiymətləri artıb, kartofun qiyməti isə ucuzlaşıb. Ümumilikdə həmin ay ərzaq məhsullarının qiymətləri illik müqayisədə 7,3% yüksəlib.
Paytaxtda bazar və marketlərdə aparılan müşahidələr də kənd təsərrüfatı məhsullarının bahalaşmasının istehlakçıların gündəlik xərclərinə təsir etdiyini göstərir.
Qiymət artımının əsas səbəbləri sırasında əkin sahələrinin dəyişməsi, istehsal xərclərinin yüksəlməsi, əməkhaqqı, gübrə və suvarma xərcləri, eləcə də məhsulların daşınması və saxlanılması ilə bağlı məsrəflər göstərilir.
Ötən mövsümdə bəzi tərəvəzlərin aşağı qiymətlərlə satılması fermerlərin gəlirliliyinə mənfi təsir göstərib. Bu səbəbdən bəzi təsərrüfatlarda növbəti mövsümdə əkin sahələrinin azaldılması və ya digər məhsullara üstünlük verilməsi bazara çıxarılan məhsulun həcminə təsir göstərib.
İstehsal xərclərinin artması da son qiymətlərə təsir edən amillərdəndir. Sahədə çalışan işçilərin əməkhaqqı, gübrə və digər aqrotexniki vasitələrin qiyməti, suvarma xərcləri, həmçinin məhsulun bölgələrdən paytaxta daşınması üçün tələb olunan yanacaq və nəqliyyat xərcləri fermerlərin maya dəyərini artırır.
Bundan başqa, məhsulların saxlanması ilə bağlı xərclər də pərakəndə qiymətlərə təsir göstərir. Xüsusilə uzun müddət anbarda saxlanılan tərəvəzlər üçün elektrik enerjisi, soyutma və digər logistika xərcləri qiymətin formalaşmasında rol oynayır.
Bununla belə, tərəvəz bazarında qiymət dinamikası mövsümi amillərdən də asılıdır. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları göstərir ki, iyul ayında kartof, pomidor, xiyar, bibər və bir sıra digər tərəvəzlərin qiymətlərində əvvəlki ayla müqayisədə ucuzlaşma qeydə alınıb. Bu isə yeni məhsulun bazara çıxmasının qiymətlərə aşağı istiqamətdə təsir göstərə bildiyini göstərir.
Payız aylarında sahələrdən məhsul yığımının genişlənməsi və bazara daha böyük həcmdə tərəvəz çıxarılması qiymətlərdə müəyyən yumşalma yarada bilər. Lakin istehsal və logistika xərclərinin yüksək qalması tərəvəzlərin qiymətinin əvvəlki səviyyələrə qayıtmasını məhdudlaşdıra bilər.
Beləliklə, tərəvəz bazarında qiymətlərin formalaşmasına yalnız məhsulun bolluğu deyil, həm də əkin sahələrinin həcmi, istehsal xərcləri, yanacaq, gübrə, əməkhaqqı, logistika və saxlama xərcləri təsir edir.
MONETAR.AZ
