Asiyanın buğda idxalçıları son müqavilələr çərçivəsində ən azı 500 min metrik ton Avstraliya və Argentina buğdası alıblar. "Reuters" yazır ki, alıcılar gəmilərə və taxıl ixracı infrastrukturuna hücumlar səbəbindən tədarükü ləngiyən Qara dəniz regionundan gələn buğdanı təcili şəkildə əvəz etməyə çalışırlar.
Mənbələrin sözlərinə görə, regionun idxalçıları, o cümlədən dünyanın ikinci ən böyük buğda alıcısı olan İndoneziya, alternativ tədarüklər üçün əhəmiyyətli dərəcədə yüksək qiymətlər ödəyirlər. Eyni zamanda, bir sıra ölkələr daxili tələbatlarını ödəmək üçün buğda idxalından ciddi şəkildə asılıdır.
"Son bir həftə-on gün ərzində təcili tələbatı qarşılamaq üçün Avstraliya və Argentina buğdası üzrə iri həcmli əqdlər bağlanıb. İdxalçılar Rusiya və Ukraynadan gəlməyən yüklərin əvəzində alternativ tədarüklər tapmağa çalışırlar", – deyə regiondakı unüyütmə müəssisələrini buğda ilə təmin edən beynəlxalq ticarət şirkətinin treyderlərindən biri bildirib.
Dünya üzrə buğda idxalçıları təklif qıtlığı ilə üzləşiblər. Limanlara və gəmilərə edilən hücumlar taxıl terminallarının fəaliyyətini pozub, nəticədə ixracatçılar mövsümün ən qızğın dövründə onlarla partiyanın yüklənməsini ləngitməli və ya ləğv etməli olublar.
Treyderlərin sözlərinə görə, alıcılar Avstraliyanın "Premium White" buğdasının hər tonuna görə, dəyər və fraxt daxil olmaqla, təxminən 315–330 dollar ödəyiblər. Argentina buğdası üzrə müqavilələr isə tonuna təxminən 310–315 dollar qiymətində bağlanıb. Müqayisə üçün, avqust-sentyabr aylarında tədarük edilməli Qara dəniz buğdasının əksər partiyaları tonuna təxminən 260–280 dollar qiymətinə müqavilələşdirilmişdi.
Çikaqo Birjasında (CBOT) etalon buğda fyuçersləri iyunun sonundan bəri təxminən 35% bahalaşıb. Buna əsas səbəblərdən biri Qara dəniz regionundan tədarükün azalmasıdır. Eyni zamanda, rəqib ixracatçılar – Argentina, Avstraliya və ABŞ-da spot qiymətlər də kəskin yüksəlib.
Moskvanın Qara dəniz regionunda hücumlara moratorium tətbiq edilməsini rədd etməsi barədə xəbərlərdən sonra çərşənbə günü CBOT-da buğdanın qiyməti son üç il yarımın ən yüksək səviyyəsinə çatıb.
Asiyadakı taxıl emalçıları iyul-sentyabr aylarında tədarük edilməli təxminən 2–2,5 milyon ton Qara dəniz buğdası bron ediblər. Bu həcm onların idxal tələbatının təxminən 30–50%-nə bərabərdir. Lakin tədarükdə artan gecikmələr bu yüklərin bir hissəsinin alıcılara vaxtında çatmayacağı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
İndoneziyadan başqa, Asiyada Qara dəniz buğdasının əsas alıcıları arasında Banqladeş, Vyetnam, Malayziya, Tailand və Şri-Lanka da yer alır.
Treyderlərin bildirdiyinə görə, alıcılar böyük həcmdə Avstraliya və Argentina buğdası əldə etsələr də, bəzi şirkətlər təcili tələbatı qarşılamaq üçün konteynerlərlə tədarükə üstünlük verirlər.
"Bəzi unüyütmə müəssisələri konteyner tədarükünə üstünlük verirlər, çünki təchizatçılarla Qara dəniz yüklərinin gəlişinin daha da gecikdirilməsi barədə razılaşıblar. Yüksək qiymətlər səbəbindən üzərlərinə böyük risk götürmək istəmirlər və buna görə də təcili ehtiyaclarını qarşılamaq üçün konteynerlərdən istifadə edirlər", – deyə ikinci Asiya treyderi bildirib.
MONETAR.AZ
