Avtomobil təkərlərinin tərkibindəki zərərli maddələrə qarşı mübarizə büdcə seqmentindəki təkərlərin qiymətini vura bilər. Yeni standartlar bazardakı ən ucuz məhsulların üçdə birinin "sıradan çıxmasına" və ya bahalaşmasına yol açacaq.
2026-cı ilin aprel ayında qəbul edilən yeni ekoloji qərarlar təkər istehsalında istifadə olunan aromatik karbohidrogenlərin (PAU) miqdarını kəskin məhdudlaşdırır. Bu qərar təkcə Rusiya deyil, Azərbaycanın da daxil olduğu regionun təkər bazarına ciddi təsir göstərəcək.
PAU nədir və niyə qadağan olunur?
Polisiklik aromatik karbohidrogenlər təkər istehsalında yumşaldıcı yağlar kimi istifadə olunur. Lakin araşdırmalar göstərir ki, təkərlər aşındıqca havaya qarışan bu maddələr xərçəng yaradan (kanserojen) xüsusiyyətlərə malikdir və ətraf mühit üçün zərərlidir.
Azərbaycan sürücüsü üçün risklər:
Bakı və regionlardakı təkər bazarlarında büdcə dostu hesab olunan təkərlər (xüsusilə bəzi Çin və MDB istehsalları) ən çox satılan məhsullardır. Yeni qadağalar bu məhsullara necə təsir edəcək?
-
Ucuz seqmentin daralması: Hazırda bazardakı büdcə seqmentinə aid təkərlərin təxminən 30-40%-i köhnə texnologiya ilə istehsal olunur. Bu təkərlərin satışdan yığışdırılması seçimi azalda bilər.
-
Qiymət artımı: İstehsalçılar zərərli PAU yağlarını daha bahalı və təhlükəsiz alternativlərlə əvəz etmək məcburiyyətində qalacaqlar. Bu isə birbaşa maya dəyərinə və yekun satış qiymətinə 15-25% əlavə yük deməkdir.
-
İdxalın yoxlanılması: Azərbaycanın təkər bazarının böyük hissəsi idxaldan asılıdır. Gömrük İttifaqı ölkələrində (Rusiya, Belarus, Qazaxıstan) tətbiq olunan bu yeni standartlar oradan gələn məhsulların qiymətini artıracaq və ya bəzi brendlərin bazardan tamamilə çəkilməsinə səbəb olacaq.
Ekspert rəyi: "Sağlamlıq, yoxsa qənaət?"
Nəqliyyat ekspertləri bildirirlər ki, təkər sadəcə rezin deyil, həm də təhlükəsizlik və sağlamlıqdır. Ucuz təkərlərin tərkibindəki zəhərli maddələrin azaldılması şəhər ekologiyası üçün müsbət addım olsa da, aşağı gəlirli sürücülər üçün bu, əlavə maliyyə yükü olacaq. 2026-cı ilin yay mövsümünə hazırlıq görən sürücülərə təkər alışını gecikdirməmək tövsiyə olunur, çünki anbarlardakı köhnə (və ucuz) ehtiyatlar tükəndikdən sonra yeni standartlı məhsullar daha baha təklif olunacaq.
Beləliklə "Ucuz təkər" dövrü bitir. Ekoloji təmiz və təhlükəsiz təkərlər dövrü başlayır, lakin bu keçidin qiymətini hər zamankı kimi istehlakçılar ödəyəcək.
MONETAR.AZ
