Cənubi Koreyada yarımkeçirici sektorunun sürətli inkişafı ölkənin fond bazarını süni intellekt (Sİ) texnologiyalarına ən çox bağlı bazarlardan birinə çevirib. “Yardeni Research” şirkətinin analitiklərinə görə, ölkənin iqtisadi artımı, ixrac gəlirləri, korporativ mənfəətləri və səhm qiymətləri getdikcə daha çox yarımkeçiricilərə olan tələbatdan asılı vəziyyətə düşür.
Oktyabrın 21-də dərc olunan analitik qeyddə bildirilir ki, Cənubi Koreya iqtisadi artım modelini süni intellekt ətrafında digər iri iqtisadiyyatlarla müqayisədə daha sürətlə yenidən qurur.
Sentyabr ayında ölkənin yarımkeçirici ixracı illik müqayisədə 263% artaraq ümumi ixracın 41%-nə çatıb. Ümumi ixrac həcmi isə 83,5% artaraq rekord həddə — 120,9 milyard dollara yüksəlib. Bununla da ixrac artımı ardıcıl 16-cı ay davam edib.
“Samsung Electronics” və “SK Hynix” kimi nəhəng istehsalçıların rəhbərlik etdiyi bu yüksəliş yarımkeçiriciləri avtomobilqayırma, gəmiqayırma və məişət elektronikası kimi ənənəvi sahələri geridə qoyaraq ölkənin əsas ixrac sektoruna çevirib.
Yarımkeçirici sektorunun sürətli böyüməsi Cənubi Koreya iqtisadiyyatına əhəmiyyətli gəlirlər gətirsə də, bu sahədə yüksək konsentrasiya ölkənin qlobal süni intellekt investisiyalarındakı dəyişikliklərə həssaslığını artırır.
Cənubi Koreyanın əsas fond bazarı göstəricisi olan KOSPI indeksi iyun ayında 9 385 bəndlə rekord səviyyəyə çatdıqdan sonra təxminən 5 552 bəndə qədər geriləyib. Oktyabrın 20-də qeydə alınan əlavə 3,7%-lik azalma indeksin ilin əvvəlindən bəri qazancını 32%-ə endirib.
Sektorun sürətli inkişafı ölkənin pul-kredit siyasəti qarşısında da yeni çağırışlar yaradır. Cənubi Koreya Bankı iqtisadi artımı dəstəkləməklə yanaşı, inflyasiyanı nəzarətdə saxlamağa çalışır.
Sentyabrda inflyasiya 2,9% təşkil edib ki, bu da mərkəzi bankın 2%-lik hədəfindən yüksəkdir. İkinci rübdə ölkənin ümumi daxili məhsulu (ÜDM) isə illik müqayisədə 3,8% artıb.
“Yardeni Research” analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, bazar iştirakçıları mərkəzi bankın faiz dərəcəsini 3% səviyyəsində saxlayacağını gözləyirlər. Bununla belə, noyabr ayında növbəti faiz artımı ehtimalı da qalır. Qeyd edək ki, bu gözləntilər tənzimləyicinin əvvəlki iki faiz artımından sonra formalaşıb.
Hesabatda xəbərdarlıq edilir ki, süni intellekt sahəsinə yönəldilən xərclərdə kəskin azalma Cənubi Koreyanın 2,25 trilyon dollarlıq iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərə bilər.
“McVean Trading & Investments” şirkətindən Maykl Druri Asiyanı süni intellekt bazarında mümkün korreksiyanın əsas episentrlərindən biri kimi qiymətləndirib. Onun fikrincə, Cənubi Koreya və Tayvan bu baxımdan xüsusilə həssasdır.
Digər tərəfdən, Prezident Li Jae Myonqun təklif etdiyi 1 trilyon dollardan çox həcmli dövlət-özəl investisiya təşəbbüsü süni intellekt texnologiyalarının iqtisadi faydalarını ölkənin daha az inkişaf etmiş regionlarına da yaymağı hədəfləyir.
Beləliklə, Cənubi Koreya yarımkeçirici sektorundakı yüksəlişdən əhəmiyyətli fayda əldə etsə də, iqtisadi artımın bu sahədən yüksək dərəcədə asılı olması yeni risklər yaradır. Qlobal süni intellekt investisiyalarının tempi zəifləyərsə, bunun ölkənin ixracına, fond bazarına və ümumi iqtisadi artımına təsiri daha qabarıq hiss oluna bilər.
MONETAR.AZ
