Başa çatan həftə ərzində beynəlxalq investorlar inkişaf etməkdə olan ölkələrin (EM) səhm fondlarına son iki ilin rekord məbləğində vəsait yönəldiblər. “Emerging Portfolio Fund Research” (EPFR) məlumatlarına görə, bu fondlara xalis vəsait daxilolmaları 33,5 milyard dollara çatıb. Bu, əvvəlki həftənin 17,7 milyard dollarlıq göstəricisindən təxminən iki dəfə çoxdur.
İnvestorların diqqəti əsasən qlobal süni intellekt (Sİ) bumundan faydalanan Cənubi Koreya və Çin texnologiya şirkətlərinin səhmlərinə yönəlib.
EPFR məlumatları inkişaf etməkdə olan və inkişaf etmiş bazarlara investisiya axınları arasında fərqin artdığını göstərir.
İnkişaf etməkdə olan ölkələrin səhm fondlarına xalis daxilolmalar 33,5 milyard dollar təşkil edib. Əvvəlki həftə bu göstərici 17,7 milyard dollar olub.
İnkişaf etmiş ölkələrin fondlarına daxilolmalar isə kəskin azalıb. Bu fondlar ümumilikdə 22 milyard dollar cəlb edib ki, bu da əvvəlki həftə ilə müqayisədə iki dəfədən çox aşağıdır. ABŞ səhm fondlarına yatırımlar 39 milyard dollardan 6,7 milyard dollara enib.
“UK AF Capital” şirkətinin sərvətlərin idarə edilməsi departamentinin direktoru Ruslan Klışkonun sözlərinə görə, inkişaf etməkdə olan bazarlara marağın artması investorların ABŞ bazarına alternativ axtarması ilə əlaqədardır. İstiqraz gəlirliliyinin yüksəlməsi, inflyasiya təzyiqləri və ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) sərt mövqeyi bu meyli gücləndirir.
İnkişaf etməkdə olan bazarlara yönələn kapitalın əhəmiyyətli hissəsi Çin və Cənubi Koreya səhmlərinə yatırılıb.
Cənubi Koreya. Ölkənin səhm fondlarına bir həftə ərzində 5,8 milyard dollar daxil olub. Bu, əvvəlki həftə ilə müqayisədə dörd dəfə çoxdur və iyul ayından bəri ən yüksək göstəricidir.
İnvestisiya bankiri İlya Suşkovun fikrincə, Koreya şirkətlərinin səhmlərinə yatırımlar qlobal süni intellekt bumuna birbaşa investisiya kimi qiymətləndirilə bilər. “Samsung” və “SK Hynix” süni intellekt infrastrukturu üçün vacib olan yaddaş çiplərinin əsas istehsalçıları sırasındadır.
Təqdim olunan məlumatlara əsasən, bu ilin ilk üç rübündə Cənubi Koreyanın yarımkeçirici ixracı 281 milyard dollara çatıb. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,7 dəfə çoxdur.
Çin. Çin səhm fondlarına vəsait daxilolmaları əvvəlki həftə ilə müqayisədə iki dəfə artaraq 17 milyard dollara yüksəlib.
Çin bazarının investorlar üçün cəlbediciliyi texnologiya sektorunun inkişaf perspektivləri və səhmlərin qiymətləndirilməsi ilə əlaqələndirilir. Məlumatda qeyd olunur ki, ilin əvvəlindən “MSCI China” indeksi 12,6% ucuzlaşıb, texnologiya sektoru isə iyun ayından bəri 41% dəyər itirib.
Kəskin enişdən sonra investorlar qiymətlərin bərpası və yerli texnologiyaların inkişafının sürətlənməsi gözləntiləri ilə Çin bazarına marağı artırırlar.
İlya Suşkovun fikrincə, ABŞ-ın qabaqcıl texnologiyalara tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər Çini öz yarımkeçiricilərini, süni intellekt modellərini və hesablama texnologiyalarını inkişaf etdirməyə təşviq edir.
Ötən həftə qlobal texnologiya şirkətlərinin səhm fondlarına 18,8 milyard dollar daxil olub. Əvvəlki həftə bu göstərici 10,7 milyard dollar təşkil edib. Təqdim olunan məlumatlara görə, müqayisə edilə bilən həcmdə daxilolma bundan əvvəl yalnız bir dəfə — iyun ayında, “SpaceX” şirkətinin ilkin kütləvi səhm təklifi (IPO) ərəfəsində qeydə alınıb.
Texnologiya sektoruna maraq iri şirkətlərin hesablama güclərinə və yarımkeçiricilərə artan tələbatı təmin etmək üçün həyata keçirdiyi böyük kapital qoyuluşları ilə dəstəklənir.
Bununla yanaşı, bazarda qiymət köpüyünün yaranması ilə bağlı narahatlıqlar da mövcuddur. İlya Suşkov bildirir ki, investorlar mümkün köpük riskini dərk etsələr də, gələcək artımdan kənarda qalmaq qorxusu — FOMO — bu narahatlıqları üstələyir. Onun fikrincə, səhmlərin qiymətlərində gələcək mənfəətin çox yüksək artım templəri artıq nəzərə alınıb.
Ruslan Klışko isə kapital xərclərinin artım tempinin zəifləməsinin və ya şirkətlərin mənfəət proqnozlarını aşağı salmasının bazarda kəskin korreksiyaya səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.
Rusiya səhm bazarının dinamikası beynəlxalq kapital axınlarından əlavə, geosiyasi vəziyyət və Rusiya Bankının sərt pul-kredit siyasətindən də asılıdır.
Ötən həftənin yekunlarına görə, Moskva Birjasının indeksi 0,8% artaraq təxminən 2 470 bəndə çatıb. Ayın əvvəlindən artım 9%-ə yaxın olub. Təqdim olunan məlumatda bu yüksəlişin əsas səbəblərindən biri kimi Rusiya ilə ABŞ arasında “dizel sövdələşməsi” göstərilir.
Rusiya Bankının son iclasında əsas faiz dərəcəsinin 14% səviyyəsində saxlanılması istiqrazları və pul bazarı alətlərini investorlar üçün cəlbedici edir. Bu vəziyyət səhmlərin gələcək artımını məhdudlaşdıra bilər.
“Trinfiko”nun baş analitiki Georgi Zaseyevin sözlərinə görə, sərt pul-kredit siyasəti Rusiya səhmlərinin perspektivlərinə bir neçə istiqamətdə təsir göstərir: borclanma xərclərini artırır, gələcək mənfəətlərin qiymətləndirilməsinə təsir edir və səhmlərin istiqrazlarla müqayisədə cəlbediciliyini azaldır.
Bundan əlavə, ABŞ və Rusiya arasında danışıqların gedişi, eləcə də sanksiyaların sərtləşdirilməsi və ya yumşaldılması ehtimalı Rusiya səhm bazarında dəyişkənliyi artıra bilər.
MONETAR.AZ
