ABŞ şirkəti Yaponiyada dron istehsalı üçün Nissan zavodunu almaq istəyir

ABŞ şirkəti Yaponiyada dron istehsalı üçün Nissan zavodunu

Qlobal müdafiə sənayesi və hərbi-geosiyasi balanslar baxımından tarixi bir dönüş nöqtəsi yaşana bilər. "Reuters" agentliyinin eksklüziv məlumatına görə, ABŞ-ın hərbi texnologiyalar sahəsində ən sürətlə böyüyən şirkəti "Anduril Industries" Tokio yaxınlığındakı Oppama şəhərində yerləşən "Nissan Motor" zavodunu satın almaq üçün danışıqlar aparır. ABŞ tərəfi bu müəssisədə növbəti nəsil hərbi pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) kütləvi istehsalını qurmaq niyyətindədir.

Əgər bu sövdələşmə baş tutarsa, Yaponiyanın İkinci Dünya Müharibəsindən sonra inşa edilmiş ilk və ən simvolik avtomobil zavodlarından biri qlobal silah istehsalı mərkəzinə çevriləcək.

Yaponiya hökuməti bu il daxilində yeni milli təhlükəsizlik strategiyasını elan etməyə hazırlaşır. Bu sənəd PUA-lar, intellektual sursatlar və müdafiə infrastrukturuna ayrılan dövlət xərclərinin kəskin şəkildə artırılmasını qanuniləşdirəcək.

Hazırda ABŞ-ın hərbi texnologiyaları Yaponiyada yalnız yerli podratçılar (MHI, Kawasaki və s.) tərəfindən lisenziya əsasında yığılır. "Anduril"in gəlişi ilə ilk dəfə olaraq strateji hərbi obyekt birbaşa xarici şirkətin mülkiyyətinə və nəzarətinə keçə bilər.

Zavodun hərbi mərkəzə çevrilməsi Yaponiyanın müharibədən sonrakı pasifist (demilitarizasiya) konstitusiya prinsiplərini müdafiə edən müxalif qüvvələrin və ictimaiyyətin ciddi tənqid dalğasına səbəb olacaq.

 "Anduril Industries"in "Nissan" zavoduna göz dikməsi qlobal müdafiə sənayesində "Mülki infrastrukturun militarizasiyası" (dual-use infrastructure pivot) trendinin ən bariz nümunəsidir. Ukrayna və Yaxın Şərqdəki münaqişələr göstərdi ki, müasir müharibələr dronların istehsal sürətindən asılıdır və ənənəvi hərbi zavodlar bu sürəti təmin edə bilmir. "Anduril" məhz "Nissan"ın konveyer (kütləvi yığım) təcrübəsindən istifadə edərək ucuz və effektiv PUA-ları minlərlə istehsal etməyi hədəfləyir.

Takaichi administrasiyası üçün bu sövdələşmə Tayvan böhranı riskinə qarşı unikal bir fürsətdir, çünki ABŞ texnologiyası birbaşa Yaponiya torpağında istehsal olunacaq. Lakin xarici müdafiə korporasiyasının ölkədə bu dərəcədə böyük fiziki aktivə sahib olması Tokioda "milli təhlükəsizlik suverenliyi" müstəvisində ciddi parlament debatlarına yol açacaq. İnvestorlar üçün bu xəbər Yaponiya müdafiə sənayesi səhmlərində (məsələn, Mitsubishi Heavy Industries) qısamüddətli hərəkətliliyə səbəb ola bilər.

MONETAR.AZ