Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) Avropa İttifaqının Kosmik Proqram üzrə Agentliyi (EUSPA) adından və Avropa Komissiyasının səlahiyyətləri çərçivəsində “Airbus” şirkəti ilə ikinci nəsil “Galileo” (G2) naviqasiya peyklərinin istehsalına dair əlavə müqavilə imzalayıb.
Yeni razılaşmaya əsasən, şirkətə əvvəlcədən sifariş edilmiş 6 peykə əlavə olaraq daha 2 peykin hazırlanması həvalə olunub. Bu addım Avropanın müstəqil peyk naviqasiyası infrastrukturunun gücləndirilməsinə yönəlib.
ESA-nın Davamlılıq, Naviqasiya və Əlaqə üzrə direktoru Loran Jaffar (Laurent Jaffard) bildirib ki, yeni müqavilə Avropada peyk naviqasiyası xidmətlərinin fasiləsizliyini təmin etməyə və Avropa İttifaqının strateji muxtariyyətini möhkəmləndirməyə xidmət edir.
“Airbus Space Systems” şirkətinin rəhbəri Alen For isə yeni nəsil peyklərin həm Avropanın təhlükəsizlik və müdafiə ehtiyacları, həm də mülki istifadəçilər üçün kritik əhəmiyyət daşıyan naviqasiya imkanlarını genişləndirəcəyini vurğulayıb.
Peyklərin istehsalı “Airbus”un Avropadakı bir neçə mərkəzində həyata keçiriləcək. Bunlara Almaniyada Baknanq (Ştutqart yaxınlığında), Fridrixshafen və Ottobrunn, İspaniyada Xetafe (Madrid yaxınlığında), eləcə də Fransanın Tuluza şəhərindəki istehsal müəssisələri daxildir.
G2 peykləri birinci nəsil sistemlə müqayisədə daha müasir texnologiyalarla təchiz ediləcək. Hər bir peykin kütləsinin 2 tondan çox, nəzərdə tutulan istismar müddətinin isə 15 il olması planlaşdırılır.
Yeni peyklərin əsas texniki üstünlükləri bunlardır:
-
Rəqəmsal faydalı yük: Tam rəqəmsal naviqasiya modulları peyklərin orbitdə olduğu müddətdə proqram təminatı vasitəsilə yenidən konfiqurasiya edilməsinə imkan verəcək. Beləliklə, yeni siqnallar və xidmətlər sistemə əlavə oluna biləcək.
-
Peyklərarası əlaqə: Peyklər bir-biri ilə birbaşa məlumat mübadiləsi aparacaq. Bu texnologiya yerüstü idarəetmə stansiyalarından asılılığı azaltmağa və koordinasiyanın dəqiqliyini artırmağa hesablanıb.
-
Daha yüksək naviqasiya dəqiqliyi: Təkmilləşdirilmiş atom saatları və anten sistemləri mövqeləndirmənin dəqiqliyini yüksəldəcək.
-
Siqnal təhlükəsizliyi: Yeni sistem radioşüalanma maneələrinə (jamming) və saxta siqnallara (spoofing) qarşı müdafiə imkanları ilə təchiz olunacaq.
“Galileo” Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi və Avropa Komissiyasının rəhbərliyi altında həyata keçirilən qlobal peyk naviqasiya proqramıdır.
ESA isə layihənin texniki icrasına cavabdehdir. Agentlik kosmik və yerüstü sistemlərin layihələndirilməsi, hazırlanması və sınaqdan keçirilməsi, eləcə də raket-daşıyıcı xidmətlərinin satın alınması üzrə işləri həyata keçirir.
Proqramın əsas strateji məqsədlərindən biri Avropanın qlobal naviqasiya sistemləri sahəsində müstəqil imkanlarını qorumaq və inkişaf etdirməkdir. Bu baxımdan “Galileo” ABŞ-ın GPS və Çinin BeiDou sistemlərinə alternativ Avropa infrastrukturu kimi çıxış edir.
Əlavə iki peykin sifarişi Avropanın kosmik və rəqəmsal suverenlik strategiyasının davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Naviqasiya sistemləri mülki nəqliyyat, logistika, rabitə, sənaye və müdafiə sahələri üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
G2 peyklərinin daha yüksək dəqiqlik, çeviklik və müdaxilələrə qarşı dayanıqlılıq imkanları Avropanın kritik infrastrukturlarının etibarlılığını artırmağa yönəlib.
MONETAR.AZ
