ABŞ-İsrail və İran arasında davam edən münaqişənin altıncı ayına yaxınlaşması neft bazarında qeyri-müəyyənliyi artırıb. JP Morgan analitikləri münaqişənin necə başa çatacağını və bunun neft bazarına təsirini dəqiq modelləşdirməyin çətinləşdiyini bildiriblər.
Monetar.az xəbər verir ki, JP Morgan-ın yayımladığı analitik qeyddə münaqişənin başlanmasından sonra ilk dəfə neft bazarı ilə bağlı dəqiq əsas ssenarinin formalaşdırılmasının mümkün olmadığı qeyd edilib.
Bank Brent markalı neftin sentyabr ayı üzrə ədalətli qiymətini təxminən 90 dollar hesablayıb. Brent hazırda 106 dollar ətrafında olduğundan, JP Morgan hesab edir ki, bazar gündəlik təxminən 10 milyon barellik faktiki və ya gözlənilən təklif itkisi ilə yanaşı, əlavə tədarük məhdudiyyətləri riskini də qiymətlərə daxil edir.
JP Morgan-ın məlumatına görə, neftin qiymətinin 100 dolları keçməsi fonunda ABŞ-da benzinin bir qallonu 4,37 dollara yüksəlib. Dizelin qiyməti isə 6,31 dollarla rekord səviyyəyə çatıb. Dizel ehtiyatlarının da tarixi minimuma yaxınlaşdığı bildirilib.
Bank Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçilik üçün yaranan təhlükələrin, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanının ixrac marşrutlarına təsir edən hücumların enerji bazarındakı riskləri artırdığını qeyd edib.
Rusiyadakı neft emalı infrastrukturu və Ukrayna şəhərlərinə edilən hücumlar da qlobal enerji təchizatı ilə bağlı risklər sırasında göstərilib.
JP Morgan-ın qiymətləndirməsinə görə, neft təchizatında ciddi itkilərə baxmayaraq qiymətlərin daha sürətli artmamasında qlobal tələbin zəifləməsi və ehtiyatlardan istifadənin gözləniləndən aşağı olması əsas amillərdən olub.
Münaqişə başlayandan sonra qlobal xam neft və emal olunmuş neft məhsullarının ehtiyatları təxminən 555 milyon barel azalıb. Bununla belə, bu azalma JP Morgan-ın ilin əvvəlində proqnozlaşdırdığı ehtiyat itkisinin təxminən üçdə birinə bərabər olub.
Qlobal neft tələbinin isə ötən illə müqayisədə gündəlik təxminən 4,4 milyon barel aşağı olması təklifdəki itkilərin bir hissəsini kompensasiya edib.
JP Morgan bildirir ki, bazar neft qiymətlərinin kəskin və davamlı artımı olmadan böyük həcmli təklif şokunu qəbul edə bilib. Bankın hesablamalarına görə, münaqişənin başlanmasından bəri Brent neftinin orta qiyməti 94 dollar təşkil edib.
Beynəlxalq Enerji Agentliyi də qlobal neft hasilatı və tələbinin bu il əvvəlki proqnozlarla müqayisədə daha çox azalacağını açıqlayıb.
