OPEC+ alyansının yeddi əsas üzvü dekabr ayı üçün neft hasilatı kvotalarını mövcud səviyyədə saxlamaq barədə razılığa gəlib. Noyabrın 1-də keçirilən onlayn görüşdə qəbul edilən qərar qlobal enerji bazarında geosiyasi gərginliyin və təklif məhdudiyyətlərinin gücləndiyi bir vaxta təsadüf edir. Hörmüz boğazında dəniz daşımalarının məhdudlaşması, gəmilərə hücumlar və Brent markalı neftin bir barelinin 117,64 dollara çatması fonunda alyans hasilatı artırmaq əvəzinə mövcud siyasətini davam etdirməyə üstünlük verib.
Qərara əsasən, Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya, İraq, Küveyt, Qazaxıstan, Əlcəzair və Oman üçün dekabr ayına müəyyən edilmiş hasilat hədləri belədir:
Kvotaların dəyişdirilməməsi alyansın bazara əlavə neft çıxarmaqda ehtiyatlı davrandığını göstərir. Mövcud geosiyasi risklər və daşımalarla bağlı çətinliklər fonunda hasilatın artırılması qiymətlərə təzyiq yarada, lakin faktiki ixrac imkanlarının məhdudluğu səbəbindən bazardakı təklif problemini tam həll etməyə bilər.
OPEC+ ölkələri hazırda üzvlərin real hasilat potensialının qiymətləndirilməsi üzərində işləyir. Bu proses 2027-ci il üçün yeni bazis hasilat səviyyələrinin müəyyənləşdirilməsinə zəmin yaradacaq.
Noyabrın 29-na planlaşdırılan nazirlər görüşündə gələn il üçün hasilat bazalarının müzakirəsi və müvafiq qərarların qəbulu gözlənilir. Beləliklə, dekabr kvotalarının saxlanılması qısamüddətli qərar olmaqla yanaşı, alyansın daha genişmiqyaslı hasilat siyasətinə yenidən baxılmasından əvvəl mövcud vəziyyəti qorumaq niyyətini də əks etdirir.
Rəsmi hasilat limitləri ilə real istehsal və ixrac həcmləri arasında fərq yaranması da diqqət çəkən məsələlərdəndir. Yaxın Şərqdəki münaqişə, təhlükəsizlik riskləri və enerji infrastrukturunda mümkün fasilələr bəzi Körfəz ölkələrinin hasilat və ixrac imkanlarını məhdudlaşdırır.
Mənbədə Səudiyyə Ərəbistanının ÜDM-nin 2026-cı ilin üçüncü rübündə 3,8% azaldığı bildirilir. Bu göstərici regional iqtisadi vəziyyətin mürəkkəbliyini əks etdirsə də, hasilatdakı dəyişikliklərin yalnız iqtisadi artımla deyil, təhlükəsizlik və logistika amilləri ilə də əlaqəli olduğunu nəzərə almaq lazımdır.
Brent markalı neftin qiymətinin 117,64 dollar səviyyəsində olması və bazarda təklif risklərinin artması OPEC+ ölkələrinin tələsik hasilat artımına getməməsini izah edən amillərdəndir. Alyansın noyabrın 29-da keçiriləcək növbəti nazirlər toplantısınadək mövcud mövqeyini qoruması ehtimalı bazar iştirakçılarının diqqətini həmin görüşə yönəldir.
Həmin toplantıda qəbul ediləcək qərarlar 2027-ci ildə qlobal neft təklifinin istiqamətinə təsir göstərə bilər. Bununla belə, qiymətlərin gələcək dinamikası yalnız OPEC+ siyasətindən deyil, Hürmüz boğazında vəziyyətdən, geosiyasi risklərdən və dünya iqtisadiyyatında enerji tələbatından da asılı olacaq.
MONETAR.AZ