ABŞ-da metandan qrafit istehsal edən yeni zavod işə düşür

ABŞ-da metandan qrafit istehsal edən yeni zavod

ABŞ-da fəaliyyət göstərən Molten Industries şirkəti metandan qrafit istehsalına imkan verən yeni texnologiyanı tətbiq edir. Şirkətin iddiasına görə, bu üsul ənənəvi sintetik qrafit istehsalı ilə müqayisədə elektrik enerjisinə üç dəfə az xərc çəkməyə, ilkin xammalın dəyərini isə dörd dəfə azaltmağa imkan verir.

Texnologiyanın əsas üstünlüklərindən biri qrafitin kristal quruluşunu formalaşdırmaq üçün karbon materiallarının yüksək temperaturlara qədər qızdırıldığı xüsusi sobalara ehtiyacın aradan qalxmasıdır.

Molten reaksiyanın davamlılığını təmin etmək üçün elektrik rezistiv qızdırılmasından istifadə edir. Bu texnologiyada istilik elektrik cərəyanının təsiri ilə birbaşa qızdırılan materialın daxilində yaranır. Şirkət bildirir ki, proses zamanı yanacağın yandırılması nəticəsində birbaşa emissiyalar əmələ gəlmir. Bunun səbəbi metanın yanmaq əvəzinə tərkib hissələrinə parçalanmasıdır.

Bununla belə, texnologiyanı tamamilə karbonsuz hesab etmək hələ mümkün deyil. Onun ekoloji təsirini qiymətləndirərkən təbii qazın hasilatı və nəqli, eləcə də istifadə olunan elektrik enerjisinin istehsalı zamanı yaranan emissiyalar da nəzərə alınmalıdır.

Yeni müəssisənin ABŞ üçün əhəmiyyəti yalnız texnoloji yeniliklə məhdudlaşmır. Ölkə akkumulyator istehsalında istifadə olunan qrafit üzrə xarici tədarükçülərdən ciddi şəkildə asılıdır. Benchmark Mineral Intelligence şirkətinin məlumatına görə, anodlar üçün qlobal qrafit tədarükünün təxminən 75%-i, sintetik anod materialı istehsalının isə 97%-i Çinin payına düşür.

Bununla belə, yeni zavodun fəaliyyətə başlaması yaxın perspektivdə qlobal bazardakı mövcud vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməyəcək. Müəssisənin əsas məqsədi reaktorun fasiləsiz işləmə etibarlılığını yoxlamaq və daha böyük istehsal sahələrinin qurulması üçün texnoloji baza yaratmaqdır.

TechCrunch-ın qiymətləndirməsinə əsasən, zavodun illik istehsal gücü təxminən 300 MVt·saatlıq akkumulyatorların hazırlanmasına kifayət edəcək. Bu həcm təqribən 4 300 elektromobilin təchizatı üçün nəzərdə tutulan akkumulyatorlara uyğundur.

İstehsal olunan qrafitin böyük hissəsi adları açıqlanmayan bir neçə sifarişçiyə göndəriləcək. Onlar materialın keyfiyyətini və texniki xüsusiyyətlərini qiymətləndirmək üçün qrafiti akkumulyator elementlərində sınaqdan keçirəcəklər.

Molten Industries 2026-cı il dekabrın 1-dən MG seriyalı qrafit nümunələrinin tədarükünə başlamağı planlaşdırır. Şirkət növbəti zavodun tikintisi ilə bağlı hələlik konkret plan açıqlamasa da, gələcək müəssisələrdə Oklenddə sınaqdan keçirilmiş reaktor konstruksiyasından istifadə etməyi nəzərdə tutur.

Metandan karbon və hidrogen əldə edilməsi prinsipi yeni deyil. Bu proses XIX əsrin sonlarında patentləşdirilsə də, ondan akkumulyator istehsalına uyğun xüsusiyyətlərə malik qrafit əldə etmək uzun müddət mürəkkəb texnoloji problem olaraq qalıb.

İndi şirkət qarşısında əsas vəzifə yeni üsulun istehsal həcmini artırarkən məhsulun keyfiyyətini və iqtisadi üstünlüklərini qoruyub saxlaya biləcəyini sübut etməkdir. Texnologiyanın ənənəvi akkumulyator qrafiti istehsalçıları ilə rəqabət imkanları da məhz bu amildən asılı olacaq.

MONETAR.AZ