İsveçrənin “Novartis” şirkəti yan amiotrofik sklerozun (YAS) müalicəsi üçün hazırlanmış eksperimental VHB937 (lifonebart) dərmanının inkişaf proqramını dayandırıb.
Şirkətin “Reuters”ə verdiyi məlumata görə, qərar VHB937-nin II faza “ASTRALS” klinik tədqiqatında həm ilkin, həm də ikinci dərəcəli son nöqtələr üzrə gözlənilən nəticələri göstərə bilməməsindən sonra qəbul edilib. “Novartis” daha əvvəl tədqiqatın nəticələrini 2026-cı ilin ikinci yarısında açıqlamağı gözləyirdi.
Tədqiqat çərçivəsində xəstəliyin ilk simptomlarının ortaya çıxmasından iki ildən çox vaxt keçməyən erkən mərhələdə YAS pasiyentlərində VHB937-nin effektivliyi və təhlükəsizliyi qiymətləndirilib. Sınağa ümumilikdə 251 nəfər cəlb olunub.
Yan amiotrofik skleroz əzələlərin hərəkətinə nəzarət edən sinir hüceyrələrinin zədələnməsi ilə xarakterizə olunan proqressiv neyrodegenerativ xəstəlikdir. Xəstəlik irəlilədikcə əzələ zəifliyi artır və hərəkət imkanları məhdudlaşır.
VHB937 beynin immun proseslərində, iltihabın tənzimlənməsində və hüceyrə tullantılarının xaric edilməsində rol oynayan TREM2 zülalını hədəfləyir. “Novartis” bu preparatı TREM2-nin stabilizatoru və aktivatoru kimi xarakterizə edirdi. Şirkətin ikinci rüb üzrə məlumatlarında VHB937 bazara ən erkən 2029-cu ildə çıxması gözlənilən II faza layihələrindən biri kimi göstərilirdi.
Bununla belə, “Novartis” VHB937-nin Altsheymer xəstəliyinin müalicəsində istifadəsi üzrə araşdırmaları davam etdirir. Şirkət xəstəliyin erkən mərhələsində olan pasiyentlərin iştirakı ilə II faza klinik tədqiqat aparır. Araşdırmaya ümumilikdə 407 nəfərin cəlb edilməsi planlaşdırılır və iştirakçıların seçilməsi prosesi davam edir. Tədqiqatın 2030-cu ilin sonunadək başa çatdırılması nəzərdə tutulur.
VHB937 ilə bağlı nəticə “Novartis”in son həftələrdə kliniki inkişaf proqramında açıqladığı növbəti mənfi nəticə olub. Sentyabrın 4-də şirkət pelacarsen preparatının III faza tədqiqatında plasebo ilə müqayisədə ürək-damar hadisələri riskini azaltmaq üzrə əsas məqsədə nail olmadığını açıqlayıb. Sentyabrın 8-də isə 1-ci tip miotonik distrofiyanın müalicəsi üçün nəzərdə tutulan del-desiran preparatının III faza tədqiqatında ilkin son nöqtəyə çatmadığı bildirilib.
Beləliklə, VHB937 üzrə YAS proqramının dayandırılması “Novartis”in nevroloji xəstəliklərin müalicəsi istiqamətindəki klinik portfelində əhəmiyyətli dəyişikliklərdən biri kimi qiymətləndirilir. Şirkət isə eyni preparatın Altsheymer xəstəliyi üzrə potensialını araşdırmağa davam edir.
MONETAR.AZ
