Oktyabrın sonlarında qızıl bazarında spekulyativ satışlar kəskin sürətlənib. Qeyri-ənənəvi investorların mövqelərini kütləvi şəkildə bağlaması qiymətli metalın ucuzlaşmasına səbəb olmaqla yanaşı, onun real faiz dərəcələri ilə ənənəvi əlaqəsini də zəiflədib.
ABŞ Əmtəə Fyuçersləri Ticarəti Komissiyasının (CFTC) Commitment of Traders hesabatına əsasən, oktyabrın 20-dən 27-dək idarəedici şirkətlər (Managed Money), “Digərləri” kateqoriyasına daxil olan iştirakçılar və hesabat verməyən treyderlər qızıl üzrə mövqelərini ümumilikdə 8 milyard dollar azaldıblar.
Beləliklə, satış dalğası ardıcıl beşinci həftə davam edib. Sentyabrın 22-dən etibarən spekulyativ kapitalın ümumi çıxışı 19,5 milyard dollara çatıb.
Həftəlik azalma 5,2 milyard dollarlıq uzun mövqelərin bağlanması və 2,8 milyard dollarlıq yeni qısa mövqelərin açılması hesabına baş verib.
Kateqoriyalar üzrə bölgü göstərir ki, mövqelərin azaldılmasının təxminən 95%-i “Digərləri” qrupuna daxil olan treyderlərin və hesabat verməyən bazar iştirakçılarının hesabına baş verib. Təkcə “Digərləri” kateqoriyasında uzun mövqelərin ümumi həcmi 4 milyard dollar azalıb.
Spekulyativ mövqelərin kütləvi şəkildə ləğv edilməsi həmin dövrdə qızılın qiymət dinamikasına da təsir göstərib. Oktyabrın 20-27-si arasında qiymətli metal 1,6% ucuzlaşıb. Halbuki eyni müddətdə ABŞ-ın 10 illik xəzinə istiqrazları üzrə real gəlirlilik 11 baza bəndi aşağı düşüb.
Real faizlərin azalması, adətən, faiz gəliri gətirməyən qızıl üçün müsbət amil hesab olunur. Lakin bu dəfə qiymətli metal həmin dəyişikliyə gözlənilən reaksiyanı verməyib.
Əksinə, qızıl ABŞ dollarının 0,6% möhkəmlənməsi və Brent markalı neftin 4,1% bahalaşması fonunda əlavə təzyiqlə üzləşib.
Analitiklərin fikrincə, suveren likvidliyin idarə olunması və dolların dayanıqlılığı ilə bağlı narahatlıqlar “Digərləri” kateqoriyasındakı investorların mövqelərini bağlamasına təkan vermiş ola bilər. Bu qrupun ümumi uzun mövqeləri ilə həm dollar indeksi (DXY), həm də yaxın müddətli Brent fyuçersləri arasındakı altıaylıq sürüşən korrelyasiya mülayim mənfi xarakter daşıyıb.
Miqyaslı satışlara baxmayaraq, bazardakı mövcud vəziyyət qızılın bahalaşmasına ümid edən investorlar üçün mürəkkəb olaraq qalır.
İdarəedici şirkətlərin xalis mövqeləri nisbətən aşağı səviyyədə olsa da, oktyabrın 27-nə “Digərləri” kateqoriyasının ümumi uzun mövqeləri həm nominal ifadədə, həm də açıq maraqdakı payına görə son iki ilin median göstəricisindən yüksək olub. Bu isə gələcəkdə uzun mövqelərin əlavə olaraq azaldılması üçün potensialın qaldığını göstərir.
Ayın sonuna yaxın qızılın ucuzlaşması daha da sürətlənib. Oktyabrın 27-dən 30-dək qiymətli metal əlavə olaraq 4,3% dəyər itirib. Həmin günlərdə Brent markalı neftin daha 3,7% bahalaşması dolların və real gəlirliliyin cüzi geriləməsinin qızıla mümkün dəstəyini üstələyib.
Uzunmüddətli qiymət enişi törəmə maliyyə alətləri bazarında da özünü göstərib. Opsion göstəricilərindəki dəyişikliklər investorların mümkün əlavə ucuzlaşmadan qorunmaq üçün hedcinq əməliyyatlarını artırdığını və enişə hesablanmış mövqelərin gücləndiyini göstərir.
Qızıl üzrə üçaylıq nəzərdə tutulan volatillik yüksəlib. Eyni zamanda, 25 deltalı normallaşdırılmış put-call əyriliyi son birillik diapazonunun 85-ci persentilinə çatıb. Bu göstərici opsion bazarında qiymət enişindən qorunmağa yönələn tələbin artdığını əks etdirir.
Oktyabrın sonundakı kəskin satışlar qızılın yalnız makroiqtisadi göstəricilərdən deyil, həm də investorların mövqelərini dəyişməsindən və törəmə alətlər bazarındakı risk gözləntilərindən ciddi şəkildə təsirləndiyini ortaya qoyub.
MONETAR.AZ
