Yaxın Şərqdə hərbi gərginliyin yenidən artması avrozona iqtisadiyyatı ilə bağlı gözləntilərə mənfi təsir göstərib. "Bloomberg" agentliyinin sorğusunda iştirak edən iqtisadçılar hesab edirlər ki, regionda davam edən qeyri-müəyyənlik səbəbindən 2026-cı ildə avrozonanın iqtisadi artımı əvvəlki proqnozlardan daha zəif olacaq.
3–8 iyul tarixlərində keçirilən və 56 iqtisadçının qiymətləndirməsini əhatə edən sorğunun nəticələrinə əsasən, avrozona üzrə 2026-cı il üçün iqtisadi artım proqnozu 0,7 faizdən 0,5 faizə endirilib. Bu göstərici Avropa Mərkəzi Bankının baza ssenarisində nəzərdə tutulan 0,8 faizdən də aşağıdır.
Analitiklərin fikrincə, İran ətrafında yenidən alovlanan hərbi əməliyyatlar və Hörmüz boğazında yaranan risklər enerji bazarına dair narahatlıqları artıraraq iqtisadi perspektivləri zəiflədib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla atəşkəsin başa çatdığını açıqlasa da, diplomatik danışıqların davam etdiriləcəyini bildirib. Bununla belə, bölgədəki vəziyyət enerji daşıyıcılarının tədarükünün sabitləşəcəyinə dair gözləntiləri əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədib.
Avropa Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin üzvü Yannis Sturnaras da bildirib ki, hərbi qarşıdurmanın yenidən başlaması tənzimləyicinin əvvəlki iqtisadi ssenarilərini yenidən nəzərdən keçirməsini zəruri edib.
Sorğunun nəticələrinə görə, iqtisadçılar 2027-ci il üzrə artım proqnozunu dəyişməsələr də, 2028-ci il üçün gözləntilərini aşağı salıblar. Neft qiymətlərində müşahidə olunan eniş fonunda 2026-cı il üzrə median inflyasiya proqnozu 2,8 faiz müəyyən edilib. Bu göstərici əvvəlki qiymətləndirmədən bir qədər aşağı olsa da, Avropa Mərkəzi Bankının 2 faizlik hədəfini hələ də üstələyir.
Bazar iştirakçıları hesab edirlər ki, AMB iyunda həyata keçirilən 0,25 faiz bəndi həcmində faiz artımından sonra sentyabr ayında uçot dərəcəsini yenidən artıracaq. İlk faiz endiriminin isə 2027-ci ilin sentyabrında baş verməsi gözlənilir.
Bu mənzərədə avrozonanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı olan Fransa xüsusi diqqət çəkir. Proqnozlara əsasən, ölkədə işsizlik səviyyəsi 2026-cı ildə 8,2 faizə yüksələrək son yeddi ilin ən yüksək göstəricisinə çatacaq.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Fransa iqtisadiyyatındakı zəifləmə əlamətləri Yaxın Şərqdəki son hadisələrdən əvvəl də müşahidə olunurdu. Belə ki, ilin ilk rübündə işsizlik son beş ilin maksimumuna yüksəlib, ümumi daxili məhsul isə COVID-19 pandemiyasından sonra ilk dəfə rüblük müqayisədə azalma göstərib.
Müharibənin yaratdığı qeyri-müəyyənlik və dövlət büdcəsinin qəbulunda yaranan gecikmələr fonunda Fransa hökuməti 2026-cı il üzrə iqtisadi artım proqnozunu 0,7 faizə endirib. Maliyyə naziri Rolan Leskyur isə büdcə kəsirini ÜDM-in 5 faizi səviyyəsinə endirmək məqsədilə dövlət xərclərinin əlavə 3 milyard avro azaldılacağını açıqlayıb.
MONETAR.AZ
