İranda neft şoku Fransanın iqtisadiyyatını gözlənilmədən dayandırdı

İranda neft şoku Fransanın iqtisadiyyatını

Fransanın iqtisadiyyatı 2026-cı ilin birinci rübündə sıfır artım göstərib, eyni zamanda qiymətlər gözləniləndən daha sürətlə yüksəlib. Bloomberg agentliyinin məlumatına görə, bu göstəricilər Avropanın İranda baş verən münaqişənin yaratdığı staqflyasiya riskinə məruz qalmağa başladığının ilk xəbərdarlıq siqnalı kimi qiymətləndirilir.

Fransanın ÜDM-i birinci rübdə əvvəlki üç ayla müqayisədə dəyişməyib (0,0% artım). Bu nəticə analitiklərin 0,2% artım proqnozundan daha zəif olub. İqtisadi durğunluq əsasən ixracın kəskin azalması və xüsusilə tikinti sektorunda zəif daxili tələblə bağlıdır. Birinci rübdə istehlak xərcləri 0,1% azalıb, ev təsərrüfatlarının investisiyaları isə 0,7% geriləyib. Korporativ investisiyalar da 0,2% azalma göstərib.

Eyni zamanda Fransada inflyasiya aprel ayında 2,5%-ə yüksəlib ki, bu da 2024-cü ilin ortalarından bəri ən yüksək göstəricidir və ekspert gözləntilərini üstələyib.

İqtisadçılar xəbərdarlıq edir ki, birinci rüb üzrə statistika Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatların yalnız ilk ayını (28 fevraldan etibarən) əhatə edir. Bu səbəbdən də məlumatlar Avropanı əhatə edən böhranın tam dərinliyini hələ əks etdirmir. Enerji daşıyıcılarının qiymətlərindəki sürətli artım real sektora yeni təsir etməyə başlayıb, biznes aktivliyini zəiflədir və 2022-ci ildən bəri inflyasiyanı ən sürətli templərlə artırır.

Fransanın statistikası avrozonanın ən böyük iqtisadiyyatları üzrə makroiqtisadi göstəricilərin açıqlanması gününə start verib. Ümumilikdə 21 ölkəni birləşdirən valyuta blokunda artımın 0,2% səviyyəsində qalacağı gözlənilir. Lakin ayrı-ayrı ölkələr üzrə vəziyyət fərqlidir:

  • İspaniya: güclü daxili tələb və ixrac hesabına iqtisadiyyat 0,6% artıb (proqnozlardan yüksək).
  • Belçika: ÜDM artımı əvvəlki rübdəki 0,1%-dən 0,2%-ə yüksəlib.
  • Avstriya: iqtisadiyyat 0,2% artım göstərib.
  • İrlandiya: ÜDM 2% azalıb, lakin bu göstərici ölkədə qeydiyyatdan keçmiş transmilli şirkətlərin fəaliyyəti səbəbindən tez-tez təhrif olunur.
  • Litva: iqtisadiyyat 0,4% azalıb.

Makroiqtisadi vəziyyətin pisləşməsi Avropa Mərkəzi Bankı üçün çətin vəziyyət yaradır. Gözlənilir ki, tənzimləyici qurum cümə axşamı keçiriləcək iclasda əsas faiz dərəcəsini 2% səviyyəsində saxlayacaq. Lakin bazarlar artıq iyun ayında qaçılmaz faiz artımını və ilin sonunadək daha iki artımı qiymətlərdə nəzərə alır.

Sorğular göstərir ki, biznes və əhali arasında inflyasiya gözləntiləri kəskin artıb. Aprel ayı üzrə ümumi avrozonada inflyasiyanın martdakı 2,6%-dən 3%-ə yüksələcəyi proqnozlaşdırılır.

MONETAR.AZ