Qərb ölkələrinin sanksiyaları və G7-nin birbaşa idxal qadağaları qarşısında ciddi bazar itkiləri ilə üzləşən Rusiya, almaz sənayəsini qorumaq üçün unikal bir taktika seçib. Maliyyə nazirinin müavini Aleksey Moiseyevin rəsmi bəyanatına əsasən, ölkə bu il ərzində bəzi almaz kateqoriyalarının ixracına rüsum (tarif) tətbiq edəcək. Bu addım büdcəyə gəlir gətirməkdən daha çox, Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) üzvlükdən sonra zəifləyən daxili almaz emalı (cilalanması və kəsilməsi) sahəsindəki kadr kompetensiyalarını tamamilə itirməmək məqsədi daşıyır.
Hökumət bu "yumşaq" tarif mexanizmini karat həcminə görə dünyanın ən böyük almaz istehsalçısı olan dövlət nəzarətindəki ALROSA şirkəti ilə müzakirə edir. Şirkət rəhbərliyi bu rüsumlara çox da maraqlı olmasa da, Maliyyə Nazirliyi bəzi xüsusi daşların ölkədən emal olunmadan çıxmasının qarşısını almaqda israrlıdır. Maraqlıdır ki, sanksiyalara və hasilatın kəskin azalmasına rəğmən, Moskva hələ ki "Gokhran" (Dövlət Qiymətli Daşlar və Metallar Depozitariyası) vasitəsilə şirkətdən kütləvi almaz alışı həyata keçirərək süni dəstək verməyə ehtiyac görmür və bazarda təbii sabitləşmə əlamətlərinin olduğunu qeyd edir.
Rusiya almazları əsasən Hindistan, Çin və BƏƏ kimi sanksiyalara qoşulmayan ölkələrin qovşaqları vasitəsilə qlobal dövriyyəyə daxil olur. Yeni tətbiq ediləcək ixrac rüsumu yalnız Rusiyada emal edilməsi iqtisadi baxımdan sərfəli olan (daha yüksək marjalı) daşlara şamil ediləcək ki, yerli fabriklər işsiz qalmasın.
Maliyyə Nazirliyinin son hesabatlarına görə, bazar tam bərpa olunana və qiymətlər sabitləşənədək ALROSA bəzi alyuvial (çay mənşəli, səpinti) almaz yataqlarının fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmağı (mothballing) planlaşdırır. Nazirlik rəsmiləri bildirir ki, dərin şaxtaları bağlamaq texniki olaraq çox çətin və təhlükəli olsa da, səpinti yataqları krizi dövründə asanlıqla konservasiya edilə və qiymətlər qalxdıqda yenidən aktivləşdirilə bilər. Bu gediş şirkətin əvvəlki uğurlu illərdən qalan nağd pul ehtiyatı (maliyyə yastığı) və minimal borc yükü sayəsində mümkün olur.
MONETAR.AZ
