Böyük Britaniyada istehlak inflyasiyasının gözləniləndən daha sürətli zəifləməsi İngiltərə Bankına pul-kredit siyasəti ilə bağlı qərarlarında daha ehtiyatlı davranmaq üçün əlavə imkan yaradır. İqtisadçılar hesab edirlər ki, qiymət artımının yavaşıması faiz dərəcələrinin yaxın perspektivdə artırılması ehtimalını azaltsa da, enerji xərclərinin yüksəlməsi səbəbindən bu tendensiya uzunmüddətli olmaya bilər.
İyun ayında Böyük Britaniyada istehlak qiymətləri indeksi (CPI) illik ifadədə 2,6%-ə enərək son 14 ayın ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Bu göstərici may ayında qeydə alınmış 2,8%-dən və bazarın 2,7%-lik proqnozundan aşağı olub.
"Deutsche Bank"ın Böyük Britaniya üzrə baş iqtisadçısı Sandjay Radja bildirib ki, inflyasiya göstəricisi İngiltərə Bankının aprel ayı Pul-Kredit Siyasəti Hesabatındakı proqnozdan 0,4 faiz bəndi aşağı formalaşıb. Onun sözlərinə görə, buna xidmət sektorunda inflyasiyanın, baza mallarının qiymətlərinin və ərzaq inflyasiyasının gözləniləndən zəif artması səbəb olub.
İyun ayında xidmət sektorunda inflyasiya 3,58%, baza malları üzrə inflyasiya 0,72%, ərzaq və alkoqolsuz içkilər üzrə isə 1,69% təşkil edib. Hər üç göstərici İngiltərə Bankının əvvəlki proqnozlarından aşağı reallaşıb.
Radjanın fikrincə, son statistika Pul-Kredit Siyasəti Komitəsinə faiz dərəcələri ilə bağlı növbəti addımlarını daha diqqətlə qiymətləndirmək üçün əlavə vaxt qazandırır.
Bununla belə, o hesab edir ki, bu sakitləşmə uzun çəkməyəcək. İqtisadçı ilin son rübündə enerji və ərzaq qiymətlərinin təsiri ilə inflyasiyanın yenidən 3,3–3,5% diapazonuna yüksələcəyini proqnozlaşdırır. Bu ssenari faiz endirimləri üçün imkan yaratmasa da, İngiltərə Bankının mövcud mülayim sərt siyasət kursunu davam etdirməsinə şərait yarada bilər.
"Capital Economics" şirkətinin baş iqtisadçısı Pol Deyls də inflyasiyadakı enişin müvəqqəti xarakter daşıdığını düşünür. Onun hesablamalarına görə, iyun ayında benzin və dizel qiymətlərinin 3,1% ucuzlaşması ümumi inflyasiyanı təxminən 0,1 faiz bəndi aşağı salıb.
Lakin sonradan neftin bir barelinin qiymətinin 72 dollardan 92 dollara yüksəlməsi fonunda enerji xərclərinin yenidən artması gözlənilir. Deyls bildirir ki, iyul ayında kommunal xidmət tariflərinin 13,5% artırılması inflyasiyaya əlavə təzyiq göstərəcək və sentyabr ayında göstərici 3%-i, gələn ilin əvvəlində isə təxminən 3,5%-i keçə bilər.
İqtisadçı hesab edir ki, zəifləyən əmək bazarı ikinci mərhələ inflyasiya təsirlərini məhdudlaşdıracaq və nəticədə qiymət artımı 2027-ci ilin sonuna doğru yenidən İngiltərə Bankının 2%-lik hədəfinə yaxınlaşacaq. Onun proqnozuna əsasən, tənzimləyici bu il faiz dərəcələrini 3,75% səviyyəsində saxlayacaq, 2027-ci ildə isə onları 3%-ə qədər endirə bilər.
"Financial Markets Online" şirkətinin direktoru Ceyms Bentli baza inflyasiyasının 2,6% səviyyəsində sabit qalmasını iqtisadiyyatın fundamental vəziyyətini daha düzgün əks etdirən göstərici kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, hazırkı şəraitdə İngiltərə Bankının faiz dərəcələrini artırması üçün əsas görünmür və bu, 2026-cı ildə ipoteka kreditlərini yenidən maliyyələşdirəcək təxminən 1,8 milyon ev sahibi üçün müsbət siqnaldır.
Bununla yanaşı, Bentli xəbərdarlıq edib ki, Fars körfəzində yenidən artan geosiyasi gərginlik enerji bazarında qiymət təzyiqlərini gücləndirə və inflyasiyanın yenidən sürətlənməsinə səbəb ola bilər.
"CMC Markets" şirkətinin qlobal bazarlar üzrə rəhbəri Lorens But isə hesab edir ki, son statistika bazis inflyasiya təzyiqlərinin zəifləməyə davam etdiyini göstərir və bu, İngiltərə Bankına faiz siyasətində daha səbirli davranmaq imkanı yaradır.
Onun fikrincə, əsas məsələ inflyasiyanın ilin sonuna doğru yenidən yüksəlməsi deyil, enerji qiymətlərindəki artımın müvəqqəti xarakter daşıyıb-daşımayacağıdır. Əgər bu təzyiqlər iqtisadiyyatın digər sahələrinə yayılmazsa, Bankın mövcud siyasətini qoruması üçün əlverişli şərait formalaşa bilər.
MONETAR.AZ
