Avropa Parlamentinin rəqəmsal avro ilə bağlı mövqeyini təsdiqləməsi Avropa Mərkəzi Bankı tərəfindən təklif olunan rəqəmsal valyuta layihəsi üçün mühüm mərhələ hesab olunur. UBS bankının qiymətləndirməsinə görə, layihə plan üzrə irəliləyir və rəqəmsal avronun 2029-cu ildə istifadəyə verilməsi mümkündür.
Səsvermə layihənin qarşısındakı əsas qanunvericilik maneələrindən birini aradan qaldırıb. İlin sonunadək Avropa Parlamenti, Avropa Komissiyası və Avropa İttifaqı Şurası arasında danışıqların keçirilməsi gözlənilir. Bundan sonra Avropa Mərkəzi Bankı rəqəmsal avronun buraxılması ilə bağlı yekun qərar verəcək.
Mövcud təqvimə əsasən, qanunvericilik tam hazır olacağı təqdirdə, rəsmi qərar 2026-cı ilin sonunda qəbul edilə bilər. Daha sonra 2027–2028-ci illərdə pilot mərhələ keçiriləcək, ictimai istifadəyə isə 2029-cu ildə başlanılması planlaşdırılır.
Rəqəmsal avro gündəlik ödənişlər üçün nəzərdə tutulmuş pərakəndə mərkəzi bank rəqəmsal valyutası olacaq. O, nağd pulu əvəz etməyəcək, əksinə onu tamamlayacaq. Rəqəmsal pul kisələri və müştəri xidmətləri kommersiya bankları və ödəniş xidməti təminatçıları tərəfindən təqdim ediləcək, emissiya və hesablaşmalar isə Avropa Mərkəzi Bankı tərəfindən həyata keçiriləcək.
Bank depozitlərinə mümkün təsiri minimuma endirmək məqsədilə bir istifadəçinin rəqəmsal avro balansının təxminən 3 000 avro ilə məhdudlaşdırılması nəzərdə tutulur. Bu vəsaitə faiz hesablanmayacaq. Limitdən artıq qalan məbləğ isə avtomatik olaraq istifadəçinin bağlı bank hesabına köçürüləcək.
Məxfilik layihənin əsas xüsusiyyətlərindən biri sayılır. Onlayn əməliyyatlarda mövcud elektron ödəniş sistemlərinə bənzər məlumat mühafizəsi təmin ediləcək. Oflayn ödənişlər isə daha yüksək məxfilik səviyyəsi təqdim edəcək – belə əməliyyatlar zamanı məlumatlar nə ödəniş xidməti təminatçıları, nə də Avrosistem ilə paylaşılmayacaq.
UBS qeyd edir ki, layihənin məqsədi artıq yalnız ödəniş sistemlərinin modernləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır. Siyasətçilər rəqəmsal avronu Avropanın strateji müstəqilliyini gücləndirmək, xarici ödəniş xidmətlərindən asılılığı azaltmaq, həmçinin stablkoinlərin və tokenləşdirilmiş maliyyə bazarlarının geniş yayılmasına hazırlaşmaq üçün mühüm alət kimi qiymətləndirirlər.
Ekspertlərin fikrincə, rəqəmsal avronun tətbiqi mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək. Bununla belə, onun Avropa Mərkəzi Bankının avrozonada pərakəndə, topdansatış və transsərhəd ödəniş sistemlərini müasirləşdirməyə yönəlmiş daha geniş strategiyasının əsas elementlərindən birinə çevriləcəyi gözlənilir.
MONETAR.AZ
