"Enerji ucuzlaşsa da, inflyasiya riskləri və faiz artımı gündəmdədir"

"Enerji ucuzlaşsa da, inflyasiya riskləri və

Avropa Mərkəzi Bankının İcraiyyə Şurasının nüfuzlu üzvü İzabel Şnabel Almaniyada keçirilən Petersberq Yay Dialoqunda avrozonanın pul-kredit siyasəti ilə bağlı çox kritik mesajlar verib.

Şnabel qeyd edib ki, ABŞ və İran arasında əldə olunan atəşkəs və sülh razılaşmasından sonra qlobal enerji qiymətləri geriləsə də, inflyasiya riskləri hələ də yuxarı istiqamətdə (upward risk) qalmaqdadır. Bu bəyanat AMB-nin inflyasiyanı cilovlamaq üçün faiz dərəcələrini artırmağa davam edə biləcəyi siqnalını verir.

İzabel Şnabel neftin ucuzlaşmasına baxmayaraq, qiymət artımının daxili bazarlara sirayət etmə prosesini rəsmi çıxışında bu mərhələlərlə izah edib.

ABŞ-İran sülhünə rəğmən, Hörmüz boğazı vasitəsilə qlobal logistika və gəmiçilik dərhal deyil, yalnız mərhələli şəkildə bərpa olunur. Bu ləngimə yaxın gələcəkdə daxili enerji xərclərinin tam ucuzlaşmasının qarşısını alır.

Yaxın Şərqdəki hərbi gərginliyin yaratdığı keçmiş yüksək enerji qiymətləri artıq tədarük zəncirlərinə tam hopub. Bu səbəbdən şirkətlərin istehsal xərcləri yüksək qalır və bu xərclər yaxın aylarda rəflərdəki malların, ərzağın və xidmətlərin qiymətlərinə (istehlak inflyasiyasına) köçürülür.

Yüksək qalan enerji xərcləri avrozonada ev təsərrüfatlarının alıcılıq qabiliyyətini və daxili istehlak inamını zəiflədir, xüsusilə istehsal sektorundakı şirkətlərin büdcəsini sıxır.

İnflyasiyanı ortamüddətli 2% hədəfinə qaytarmaq üçün AMB-nin faiz dərəcələrini artırmağa davam etməsi (tightening) qaçılmaz görünür. Lakin maliyyə bazarlarında aktivlərin həddindən artıq bahalı olması və borclanmanın artması maliyyə sabitliyini riskə atır.

Sərt pul-kredit siyasəti və inflyasiya basqısına baxmayaraq, Şnabel avrozonanın tənəzzülə (resessiyaya) girməməsi üçün iqtisadiyyatı dəstəkləyən 2 əsas stimulu vurğulayıb:

  • Süni İntellekt və Dövlət İnvestisiyaları: Region iqtisadiyyatı dövlət tərəfindən həyata keçirilən irihəcmli infrastruktur layihələri və xüsusilə süni intellekt ($AI$) texnologiyalarına yönələn korporativ yatırımlar hesabına güclü dayaq qazanır.

  • Dayanıqlı Əmək Bazarı: İşçi qüvvəsinə olan ümumi tələbin qismən zəifləməsinə baxmayaraq, işsizlik səviyyəsi artmır və əmək bazarı öz sabitliyini qoruyur.

İzabel Şnabelin bu şərhləri AMB daxilindəki "şahinlər"in (sərt pul siyasəti tərəfdarlarının) hələ də güclü mövqeyə malik olduğunu göstərir. İqtisadiyyat rəqəmsal transformasiya və investisiyalar hesabına ayaqda qaldığı müddətcə, AMB inflyasiya tam olaraq 2% həddinə düşənə qədər faiz dərəcələrini yüksək saxlamaqda (və ya artırmaqda) tərəddüd etməyəcək. Bu isə borclanma xərclərinin avrozonada bir müddət də baha qalacağını təsdiqləyir.

MONETAR.AZ