Enerji bazarlarında son 6 ilin ən kəskin enişi qeydə alınır. Ekspertlər təklif bolluğu riski ilə bağlı həyəcan təbili çalırlar.
Qlobal neft bazarı COVID-19 pandemiyasından bəri ən ağır rüblük itkisi ilə üz-üzədir. Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginliyin qismən səngiməsi və strateji logistik qovşaqlarda hərəkətliliyin bərpası "qara qızıl"ın qiymətlərini sürətlə aşağı yuvarlayır. Bloomberg-in ötürdüyü məlumata görə, investorlar artıq bazarda yaranacaq təklif bolluğunu sığortalamağa başlayıblar.
Ticarət seanslarının nəticələrinə əsasən, Brent markalı neftin sentyabr fyuçersləri bir barel üçün 73 dollar səviyyəsində qərarlaşıb. Cari rübün ümumi mənzərəsinə nəzər salsaq, yaxın ay fyuçerslərinin dəyərinin təxminən 33%-ni (üçdə birini) itirdiyi görünür. Bu, 2020-ci ildən bəri qeydə alınan ən böyük rüblük azalmadır. Şimali Amerika etalonu olan WTI nefti isə psixoloji həddi aşaraq 71 dolların altına düşüb.
Nüfuzlu investisiya bankı Morgan Stanley, növbəti rüb üçün fiziki neft proqnozlarını altıda bir nisbətində aşağı salıb. Bankın analitiklərinə görə, qlobal bazarda kəskin təklif artıqlığının (defisitin bitməsi) yaranması üçün Hörmüz boğazından daşımaların böhrandan əvvəlki səviyyənin cəmi 65%-nə çatması kifayətdir.
Bankın hesablamalarına görə, ötən həftənin cümə axşamı Fars körfəzindən Hörmüz boğazı vasitəsilə 35 neft və qaz tankeri keçib. Bu, fevral ayında başlayan hərbi regional münaqişədən bəri ilk dəfə olaraq normativ diapazona (30–40 gəmi) qayıdış deməkdir. Həftəsonu qısa müddətli gərginliyə rəğmən, gəmilərin hərəkət intensivliyi artmaqda davam edir.
Qiymətlərin ucuzlaşmasının əsas hərəkətverici qüvvəsi Vaşinqton və Tehran arasında Dohada keçirilməsi planlaşdırılan sülh danışıqlarıdır. Lakin tərəflərin bəyanatları ziddiyyətlidir:
-
ABŞ tərəfi: Danışıqların rəsmən başladığını elan edir.
-
İran tərəfi: Ekspert heyəti göndərsə də, birbaşa dialoqu istisna edir.
Eyni zamanda, İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qaribabadi dövlət televiziyasında çıxış edərək bildirib ki, Tehran Omanla gəmiçiliyin tənzimlənməsi barədə ortaq məxrəcə gəlmək istəsə də, rəsmi Tehran zərurət yaranacağı təqdirdə Hörmüz boğazına fərdi nəzarət planını işə salacaq.
Lazard investisiya şirkətinin investisiyalar üzrə direktoru Erik Van Nostrand Bloomberg TV-yə müsahibəsində mövcud vəziyyəti konsolidasiya edib: "Hazırda bazarda fundamental amillərdən çox qısamüddətli psixoloji faktorlar hökm sürür. Hörmüz boğazındakı logistik sabitləşmə spekulyativ investorlarda müsbət əhval-ruhiyyə yaradıb və onlar neftin daha da ucuzlaşacağına dair böyük mərclər (qısa mövqelər) açırlar".
MONETAR.AZ
