Tramp benzinin qiymətinin endirilməsini tələb edib, əks halda

Tramp benzinin qiymətinin endirilməsini tələb edib,

ABŞ-da artan yaşayış xərcləri və qarşıdan gələn Konqresə aralıq seçkiləri ərəfəsində daxili siyasi gərginlik pik həddə çatır. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar ertəsi axşam sosial şəbəkə hesabı vasitəsilə yanacaqdoldurma məntəqələrinə (YDM) kəskin xəbərdarlıq edərək, benzinin pərakəndə satış qiymətlərinin DƏRHAL endirilməsini tələb edib.

Prezident qlobal xam neft qiymətlərinin kəskin ucuzlaşmasına rəğmən, pərakəndə satıcıların qiymətləri süni şəkildə yuxarı saxladığını idarə edərək, əks təqdirdə onları "böyük problemlər" gözlədiyini bəyan edib.

Vaşinqton ilə Tehran arasında əldə olunmuş kövrək sülh razılaşması sayəsində Hörmüz boğazı vasitəsilə neft daşımaları tam bərpa olundu. Nəticədə iyun ayında Brent markalı neftin qiyməti kəskin ucuzlaşaraq müharibədən əvvəlki normal səviyyələrə geriləyib.

Xam neftin ucuzlaşmasına baxmayaraq YDM-lərdə qiymətlərin düşməməsi üzərinə Tramp ötən həftə ABŞ Ədliyyə Nazirliyinə (DoJ) neft şirkətlərinin fəaliyyətini araşdırmaq göstərişi verdi. Onlar istehlakçılar üçün qiymətləri süni şəkildə şişirtməkdə (cartel/price gouging) ittiham olunurlar.

Tədarük zəncirinə olan inamı tam bərpa etmək və neft fyuçerslərini daha da aşağı salmaq məqsədilə Tramp bu həftə ABŞ və İran rəsmiləri arasında yeni danışıqlar raundunun keçiriləcəyini elan edib.

Yaşayış xərclərinin artması səbəbindən administrasiyasına yönələn tənqidləri neytrallaşdırmaq istəyən Tramp, noyabrda keçiriləcək Konqresə aralıq seçkiləri öncəsi satıcılara ultimatum verdi: Qiymətlər $2.50 səviyyəsinə düşməli, Kaliforniya isə daxili vergilərini ləğv etməlidir.

 Bir tərəfdən xam neft qiymətlərinin düşməsi, digər tərəfdən isə YDM-lərdə pərakəndə qiymətlərin yüksək qalması "raket və lələk" (rockets and feathers) iqtisadi effektinin klassik nümunəsidir: Neft bahalaşanda benzin qiymətləri raket kimi sürətlə qalxır, neft ucuzlaşanda isə benzin qiymətləri lələk kimi çox yavaş enir.

Donald Trampın Ədliyyə Nazirliyini prosesə cəlb etməsi və sosial şəbəkə üzərindən birbaşa satıcıları hədəf alması sərbəst bazar qaydalarına zidd görünsə də, sırf noyabr seçkiləri ərəfəsində seçicilərin ən çox həssas olduğu inflyasiya (yanacaq) bəndini qapatmağa yönəlmiş siyasi gedişdir. Hökumətin bu sərt ritorikası və yaxın günlərdə gözlənilən yeni İran danışıqları fonunda, benzin fyuçerslərinin yaxın həftələrdə barel və qallon bazlı olaraq $2.60-$2.70 dəhlizinə qədər sıxışacağı proqnozlaşdırılır.

MONETAR.AZ