Yaponiyada istehlak inflyasiyası sentyabr ayında gözləntilərə uyğun olaraq sürətlənib. Enerji daşıyıcılarının bahalaşması və yenin zəifləməsi səbəbindən bazis inflyasiya göstəricisi son doqquz ayın maksimumuna çataraq Yaponiya Bankının 2%-lik hədəfini üstələyib.
Statistika Bürosunun bu gün açıqladığı məlumatlara görə, dəyişkən təzə ərzaq qiymətləri nəzərə alınmadan hesablanan istehlak qiymətləri indeksi (İQİ) sentyabrda illik ifadədə 2,1% artıb. Bu, 2025-ci ilin dekabrından bəri qeydə alınan ən yüksək göstəricidir.
Nəticə analitiklərin proqnozlarına uyğun olub. Avqust ayında həmin göstərici 1,7% təşkil etmişdi.
Təzə ərzaq və enerji daşıyıcılarının qiymətləri istisna olmaqla hesablanan bazis inflyasiya göstəricisi də yüksəlib. Belə ki, bu indeks avqustda 2% olduğu halda, sentyabrda 2,5%-ə çataraq son on ayın maksimumunu qeydə alıb. Yaponiya Bankı inflyasiyanın davamlılığını qiymətləndirərkən bu göstəricini xüsusi diqqətdə saxlayır.
Ümumi istehlak qiymətləri indeksi isə avqustdakı 1,9%-lə müqayisədə sentyabrda illik ifadədə 2,1% artıb.
İnflyasiyanın sürətlənməsi geniş amillərlə əlaqələndirilir. Enerji daşıyıcılarının bahalaşması və qlobal təchizat zəncirlərində yaranan fasilələr biznes xərclərini artırır. Şirkətlərin bu xərcləri tədricən istehlakçılara ötürməsi qiymətlərə əlavə təzyiq yaradır. Yaponiyada istehsalçı qiymətləri inflyasiyası da ilin əvvəlində son üç il yarımın ən yüksək səviyyəsinə çatmışdı.
Yenin zəifləməsi də inflyasiyanı gücləndirən amillərdəndir. Milli valyutanın ucuzlaşması idxalın, xüsusilə enerji və digər xarici məhsulların Yaponiyaya gətirilməsinin maya dəyərini artırır.
Yanacağa verilən dövlət subsidiyaları dünya bazarında neft qiymətlərinin yüksəlməsinin istehlakçılara birbaşa təsirini yumşaltsa da, inflyasiya təzyiqlərinin davam edəcəyi gözlənilir. Şirkətlərin artan xərcləri məhsul və xidmətlərin qiymətlərinə daxil etməsi bu prosesi gücləndirə bilər.
Bu həftə Yaxın Şərqdə geosiyasi vəziyyətin pisləşməsi fonunda neft qiymətləri son beş ayın maksimumuna yüksəlib. Böyük həcmdə neft və qaz idxal edən Yaponiya xam neftin bahalaşmasına xüsusilə həssasdır.
Bu gün açıqlanan məlumatlar bazis inflyasiyanın Yaponiya Bankının 2%-lik hədəfindən yuxarı qaldığını göstərib. Bu vəziyyət mərkəzi bankın pul siyasətini daha da sərtləşdirməsi üçün əlavə əsas yarada bilər.
Yaponiya Bankı bu il faiz dərəcələrini ümumilikdə 50 baza bəndi artırıb və inflyasiya davam edərsə, əlavə artımların mümkünlüyünə işarə edib.
Sentyabr inflyasiyası ilə bağlı məlumatlar bazar iştirakçılarının gələn həftə keçiriləcək mərkəzi bank iclasında faiz dərəcələrinin yenidən artırılacağına dair gözləntilərini gücləndirib. Bununla belə, yekun qərar inflyasiya dinamikası və iqtisadi vəziyyətin digər göstəricilərindən asılı olacaq.
MONETAR.AZ
