Dünya bazarında buğdanın qiyməti ardıcıl səkkizinci həftə ucuzlaşmağa doğru gedir. Bu tendensiya davam edərsə, fyuçers bazarında 1997-ci ildən bəri ən uzun həftəlik eniş seriyası qeydə alına bilər.
Monetar.az xəbər verir ki, bu barədə “Bloomberg” məlumat yayıb. Məlumata görə, ilin əvvəlində kənd təsərrüfatı məhsulları arasında qiymət artımına liderlik edən buğda bazarında son aylarda kəskin dönüş baş verib.
Sentyabr ayında Qara dəniz regionunda gəmilərə və infrastruktura hücumların intensivləşməsi buğdanın qiymətini 2023-cü ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatdırmışdı. Həmin vaxt Ukrayna və Rusiyadan taxıl ixracının məhdudlaşa biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar bazarda qiymət artımını sürətləndirmişdi.
Dünyanın əsas buğda ixracatçıları sırasında yer alan bu iki ölkədən tədarükün azalması ehtimalı idxalçı dövlətləri alternativ mənbələr axtarmağa sövq etmiş, qlobal ərzaq inflyasiyası ilə bağlı narahatlıqları artırmışdı.
Lakin son dövrdə bazardakı vəziyyət dəyişməyə başlayıb. Qara dəniz regionunda logistika problemləri davam etsə də, ABŞ administrasiyasının Moskva və Kiyev arasında sülh danışıqlarına başlamaq cəhdləri fonunda qiymətlərə təsir edən risk mükafatı azalıb. Bundan əlavə, Rusiya buğdasının daha böyük hissəsinin Baltik limanları da daxil olmaqla alternativ marşrutlarla ixrac edilməsi tədarükün davamlılığı ilə bağlı narahatlıqları müəyyən qədər yumşaldıb.
Qiymətlərin enməsinə təsir göstərən digər amil əsas idxalçıların tələbinin zəif olmasıdır. ABŞ-ın oktyabrın 15-də başa çatan həftə üzrə xalis buğda satışları bazar gözləntilərindən aşağı olub.
“Total Farm Marketing” şirkətinin analitiki Naomi Blom bildirib ki, qlobal idxalçılar Qara dəniz regionunda sülh sazişinin əldə olunub-olunmayacağını izləmək üçün gözləmə mövqeyinə üstünlük verirlər.
Çikaqo birjasında ən aktiv buğda fyuçers müqaviləsi həftə ərzində 4,7% ucuzlaşıb. Beləliklə, müqavilənin dəyər itirməsi ardıcıl səkkizinci həftəyə keçib. Cümə günü isə qiymətdə 1,1%-dək artım qeydə alınıb.
Qarğıdalı fyuçersləri də ucuzlaşma tendensiyasını davam etdirir. Bu məhsul üzrə qiymətlər artıq ardıcıl dördüncü həftədir geriləyir.
Buğda qiymətlərinin gələcək istiqaməti hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır. Cənub yarımkürəsinin əsas ixracatçıları olan Avstraliya və Argentinada məhsul yığımı sürətlənir. Bu isə yaxın müddətdə dünya bazarına taxıl təklifinin artmasına şərait yarada bilər.
“Bendigo Bank”ın kənd təsərrüfatı üzrə analitiki Co Boylun sözlərinə görə, qlobal buğda istehsalının tarixdə ikinci ən yüksək səviyyəyə çatacağı gözlənilir. Bu proqnoz dünya bazarında təklif çatışmazlığı ilə bağlı narahatlıqları zəiflədir və qiymətlər üzərində təzyiq yaradır.
Bununla belə, Qara dəniz regionunda ixrac problemlərinin davam etməsi uzunmüddətli perspektivdə istehsala mənfi təsir göstərə bilər. Rusiya və Ukraynada fermerlər gələn ilin məhsulu üçün əkin işlərini aparırlar və əkin sahələrinin azalacağı gözlənilir.
Ukraynanın kənd təsərrüfatı naziri bu həftə payızlıq buğda əkinlərinin 18% azalacağını proqnozlaşdırıb. Bu amil gələcək mövsümdə dünya bazarına çıxarılacaq taxılın həcmi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırır.
Beləliklə, qısamüddətli dövrdə artan təklif və zəif tələb buğda qiymətlərinə təzyiq göstərsə də, Qara dəniz regionundakı geosiyasi risklər və gələcək əkin sahələrinin azalması bazarda qiymət dəyişkənliyinin davam edə biləcəyini göstərir.
