On beş il əvvəl Pekində Lyanqma çayının sahilləri qış aylarında dumanla boğulmuş və demək olar ki, tərk edilmiş vəziyyətdə olurdu. Bu gün isə səhərlər orada ailələrə və idman edən pensiyaçıları görmək mümkündür.
Bu dönüş Çinin dövlət gücünü fabriklərin köçürülməsi və nəqliyyatın elektrikləşdirilməsi kimi siyasətlərin arxasına qoyduğu, illər davam edən kampaniyanın nəticəsidir. Məqsəd dünyanın ən pis hava keyfiyyətlərindən birini yaxşılaşdırmaq idi. Çinin bir çox şəhərlərində çirklənmə səviyyələri hələ də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) normalarını aşır, lakin “hava apokalipsisi” kimi tanınan keçmiş dövrlərlə müqayisədə ciddi şəkildə azalıb.
“Əvvəllər vəziyyət həqiqətən çox pis idi,” — deyə çay kənarında dostları ilə günəşlənən 83 yaşlı Zhao bildirib.
“Duman olanda çölə çıxmırdım,” — o, AFP-yə tam adını açıqlamadan deyib. İndi isə hava “çox təmizdir”.
Pekin bələdiyyəsinin yanvar ayında açıqladığı məlumata görə, 2013-cü ildən bəri PM2.5 səviyyələri ağciyərlərə və qan dövranına daxil ola bilən xırda hissəciklər 69,8% azalıb.
Çikaqo Universitetinin Hava Keyfiyyəti üzrə Həyat İndeksinə (AQLI) görə, 2014–2024-cü illər ərzində ölkə üzrə hissəcikli çirklənmə 41% azalıb, orta ömür uzunluğu isə 1,8 il artıb.
Çinin sürətli inkişafı və kömürdən geniş istifadə 2000-ci illərə doğru hava keyfiyyətinin kəskin pisləşməsinə səbəb olmuşdu. Xüsusilə soyuq qış aylarında çirkləndirici maddələr yer səthinə yaxın qalaraq vəziyyəti ağırlaşdırırdı.
Problemi həll etmək üçün ilkin addımlar atılmışdı: kömürlə işləyən elektrik stansiyalarında kükürdsüzləşdirmə texnologiyalarının quraşdırılması, 2008-ci il Olimpiya Oyunları kimi tədbirlər ərəfəsində zavodların bağlanması və nəqliyyatın məhdudlaşdırılması hava keyfiyyətini müvəqqəti yaxşılaşdırmışdı.
Lakin bu təsir uzunmüddətli olmadı və problem zamanla yenidən kəskinləşdi.
MONETAR.AZ
