Qlobal investisiya bankı Bank of America (BofA) süni intellektin (Sİ) yaxın onillikdə dünya iqtisadiyyatına göstərəcəyi təsirlərlə bağlı geniş analitik hesabat yayımlayıb. Hesabatda vurğulanır ki, süni intellekt qlobal iqtisadi artımı hər il təxminən 1% sürətləndirərək, mövcud artım tempini 3.5%-dən 4.5%-ə yüksəltmək potensialına malikdir.
Süni intellekt fərdi tapşırıqlar və peşələr səviyyəsində inanılmaz sürət nümayiş etdirsə də, onun ümumi iqtisadiyyata (makroiqtisadiyyata) təsiri hələlik gözləniləndən daha zəifdir:
-
Proqram təminatı: Sİ alətlərindən istifadə kodlaşdırma prosesində məhsuldarlığı 55% artırıb.
-
Mətn yaradılması: Kopiraytinq və yazı işlərində səmərəlilik 40% yüksəlib.
-
Makro səviyyə: Ümumi iqtisadiyyatda isə məhsuldarlıq artımı hələlik ildə cəmi 0.1% təşkil edir.
Süni intellektin qlobal biznes tərəfindən mənimsənilməsi sürətlə genişlənir. Keçən ilin (2025) yekunlarına əsasən, dünyadakı bütün şirkətlərin 64%-i bu texnologiyanı artıq öz işinə daxil edib.
BofA analitiklərinin fikrincə, Sİ modellərinin sürətlə təkmilləşməsi və bu texnologiyanın maya dəyərinin (xərclərinin) azalması fonunda, gələcəkdə məhsuldarlıq artımı hazırkı proqnozlardan 10 dəfə daha çox ola bilər.
Sİ təkcə mexaniki işləri əvəzləmir, həm də elmi tədqiqatları və yeni ideyaların yaradılmasını sürətləndirir. Bu isə iqtisadiyyatlara birdəfəlik deyil, uzunmüddətli və dayanıqlı artım bəxş edir. Lakin bu inkişaf hamı üçün bərabər olmayacaq.
ABŞ və Çin bu texnoloji üstünlükləri Avropa və digər inkişaf etməkdə olan bazarlardan daha tez mənimsəyəcəklər. Ölkələrin hazırlıq səviyyəsi və qanunvericilik yanaşmaları fərqli olduğu üçün regionlar arasında ciddi iqtisadi fərqlər (uçurum) yarana bilər.
Süni intellekt tətbiqində öndə gedən aparıcı iqtisadiyyatlarda məhsuldarlığın yüksəlməsi investisiya tələbini gücləndirəcək. Bu isə həmin ölkələrdə uzunmüddətli neytral faiz dərəcələrinin artmasına səbəb olacaq. Geri qalan ölkələr isə bu maliyyə dalğasından kənarda qalacaqlar.
MONETAR.AZ
