“Nvidia” korporasiyasının baş icraçı direktoru Censen Huanq (Jensen Huang) Berlində keçirilən texnologiya sammitində Avropa İttifaqı ölkələrini süni intellekt (AI) texnologiyalarını daha sürətlə tətbiq etməyə və qlobal texnoloji rəqabətdə yalnız istehlakçı deyil, həm də istehsalçı rolunu oynamağa çağırıb.
Avropa turu çərçivəsində Huanq “Nvidia”nın çip həlləri və proqram təminatı üçün yeni strateji bazarlar formalaşdırmağa çalışır. O, çıxışı zamanı şirkətin aparat təminatını, proqram təminatını, proqram kitabxanalarını və baza modellərini vahid sistemdə birləşdirən “AI Factory” süni intellekt fabriki konsepsiyasını təqdim edib.
Huanqın əsas mesajlarından biri Avropa ölkələrinin öz məlumatları və texnoloji infrastrukturu üzərində nəzarəti gücləndirməsinin vacibliyi olub. Onun fikrincə, Avropa ABŞ və Çin texnologiya nəhənglərindən asılılığı azaltmaq üçün öz milli məlumatlarına əsaslanan süni intellekt sistemləri və hesablama infrastrukturu qurmalıdır.
“Biz bütün bunları burada, Avropada edə bilərik və əslində artıq başlamışıq”, — deyə Huanq bildirib.
“Suveren AI” adlandırılan yanaşma dövlətlərin və şirkətlərin öz məlumatlarını, hesablama resurslarını və süni intellekt sistemlərini yerli səviyyədə idarə etməsinə imkan verən texnoloji imkanların yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu strategiya Avropanın rəqəmsal müstəqilliyini gücləndirmək və süni intellekt sahəsində rəqabət qabiliyyətini artırmaq məqsədi daşıyır.
Huanqın çıxışında diqqət çəkən digər məsələ “Nvidia”nın süni intellekt startaplarına və məlumat mərkəzləri sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərə investisiya yatırması, eyni zamanda həmin şirkətlərə öz çiplərini satması ilə bağlı narahatlıqlar olub.
Bu model bazarda “dövrü maliyyələşmə” ilə bağlı suallar yaradıb. Belə yanaşmada texnologiya istehsalçısının investisiyaları onun məhsullarına olan tələbi dəstəkləyə bilər. “Vital Knowledge” analitikləri isə bu tendensiyanı “Nvidia”nın texnologiya sektoru üçün bir növ “Mərkəzi Bank” rolunu oynaması ilə müqayisə ediblər.
Censen Huanq tənqidləri rədd edərək bildirib ki, bu tip maliyyələşmə modelləri ənənəvi banklar və kapital bazarlarının qarşılaya bilmədiyi investisiya ehtiyaclarının ödənilməsində mühüm rol oynaya bilər.
Bununla belə, belə investisiyaların dayanıqlılığı və texnologiya şirkətlərinin bir-birinə maliyyə baxımından bağlılığı investorların diqqətində qalır.
Süni intellekt infrastrukturu üçün məlumat mərkəzlərinin tikintisinə böyük həcmdə kapital tələb olunur. Bu layihələrin bir hissəsinin borc hesabına maliyyələşdirilməsi faiz dərəcələri və gələcək gəlirlərlə bağlı riskləri artırır.
ABŞ-da inflyasiya göstəriciləri və Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) monetar siyasətinə dair gözləntilər də texnologiya səhmlərinin dinamikasına təsir edən amillər sırasındadır. Faizlərin yüksək qalması borclanma xərclərini artıraraq yeni məlumat mərkəzlərinin tikintisini və süni intellekt infrastrukturu üzrə investisiyaları bahalaşdıra bilər.
Belə şəraitdə investorlar texnologiya şirkətlərinin yüksək qiymətləndirilmələrini, kapital xərclərini və gələcək gəlirlilik perspektivlərini daha diqqətlə nəzərdən keçirirlər.
Süni intellekt infrastrukturuna tələbatın artması çip istehsalçıları və texnologiya şirkətləri arasında qlobal rəqabəti gücləndirir. Hesablama gücünə ehtiyacın yüksəlməsi məlumat mərkəzlərinə yatırımları artırdığı kimi, yarımkeçirici istehsalında texnoloji üstünlük uğrunda mübarizəni də sürətləndirir.
Avropanın bu sahədə mövqeyini gücləndirməsi üçün yalnız qabaqcıl çiplərə çıxış deyil, həm də hesablama infrastrukturu, proqram təminatı, mütəxəssis hazırlığı və yerli süni intellekt həllərinin inkişafı vacibdir.
Eyni zamanda, enerji qiymətləri və maliyyələşmə xərcləri məlumat mərkəzlərinin iqtisadi səmərəliliyinə təsir göstərir. Buna görə də süni intellekt infrastrukturunun genişləndirilməsi texnoloji imkanlarla yanaşı, uzunmüddətli maliyyə və enerji təminatının da planlaşdırılmasını tələb edir.
Huanqın Berlin çıxışı “Nvidia”nın Avropanı süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi və inkişafı baxımından mühüm bazar kimi gördüyünü göstərir. Avropa ölkələri üçün əsas çağırış isə yeni texnologiyalardan istifadə etməklə kifayətlənməyərək, öz məlumatlarına, infrastrukturuna və texnoloji həllərinə əsaslanan rəqabətqabiliyyətli ekosistem yaratmaqdır.
MONETAR.AZ
