Avstraliyada 16 yaşdan kiçik şəxslərin sosial şəbəkələrdən istifadəsini məhdudlaşdırmaq məqsədilə tətbiq edilən qadağanın praktiki icrasında ciddi problemlər üzə çıxıb. "Reuters" agentliyinin yaydığı məlumata görə, istifadəçilərin yaşının etibarlı şəkildə yoxlanılması texniki baxımdan gözlənildiyindən xeyli çətin olduğundan, mövcud sistem məhdudiyyətlərin effektiv tətbiqini təmin edə bilmir.
2025-ci ilin dekabrından qüvvəyə minən qanun sosial media platformalarını azyaşlı istifadəçilərin qeydiyyatını məhdudlaşdırmağa məcbur etsə də, qısa müddət sonra internetdə bu qaydaların necə asanlıqla keçilə biləcəyini göstərən çoxsaylı təlimatlar yayılmağa başlayıb. Bunun ardınca Avstraliya hökuməti platforma operatorları üzərində nəzarəti və tələbləri daha da sərtləşdirməyə çalışıb.
Araşdırmaya görə, 2025-ci ildə tədqiqatçılar sadəcə qeydiyyat zamanı yaş məlumatını 16 olaraq göstərməklə Avstraliyadan 50-dən çox test hesabı yaradıblar. Bu proses zamanı istifadəçilərdən əlavə şəxsiyyət və ya yaş təsdiqi tələb olunmayıb ki, bu da mövcud nəzarət mexanizmlərinin zəifliyini ortaya qoyub.
Məlumatda bildirilir ki, sosial şəbəkələr istifadəçilərin davranış modelinin təhlili əsasında yaşın müəyyən edilməsindən geniş istifadə etmir. Ekspertlər hesab edirlər ki, profil aktivliyinin analizi də azyaşlıların aşkarlanması üçün kifayət qədər etibarlı vasitə deyil.
Sınaq məqsədilə yaradılmış bütün hesablar hazırda da aktiv olaraq qalır və onların yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə məxsus ola biləcəyi ehtimalına baxmayaraq platformalar tərəfindən bloklanmayıb. Bununla yanaşı, həmin profillərin bəzilərinə yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulmuş reklamların göndərilməsi platformaların istifadəçilərin yaş kateqoriyası barədə müəyyən dolayı məlumatlara malik ola biləcəyini göstərir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu nəticələr yalnız yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqinin kifayət etmədiyini, eyni zamanda rəqəmsal identifikasiya və yaş təsdiqi mexanizmlərinin daha etibarlı texnologiyalar əsasında yenidən qurulmasına ehtiyac olduğunu göstərir. Hazırkı vəziyyət isə sosial şəbəkələrdə azyaşlıların qorunmasına yönəlmiş qanunvericilik təşəbbüslərinin icrasında texniki imkanların hələ də əsas maneələrdən biri olaraq qaldığını nümayiş etdirir.
MONETAR.AZ
