Azərbaycanda sosial şəbəkələr və rəqəmsal platformalar üçün sərt tələblər qoyulur

Azərbaycanda sosial şəbəkələr və rəqəmsal platformalar üçün

Azərbaycan internet məkanında yetkinlik yaşına çatmayanların təhlükəsizliyini sığortalayacaq mühüm hüquqi islahatın ilkin mərhələsi rəsmiləşib. “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” qanuna təklif edilən radikal dəyişikliklər parlamenti tərəfindən birinci oxunuşda qəbul edilib. Yeni qanun layihəsi rəqəmsal platformalarda qeydiyyat mexanizmlərini tamamilə yenidən qurur.

Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiqlənəcək siyahıya daxil olan rəqəmsal platformalarda 16 yaşına çatmamış şəxslərin şəxsi hesab (profil) yaratmasına icazə verilməyəcək. Yaşla bağlı şübhə yarandıqda təkrar yoxlama aparılacaq və pozuntu tapılarsa, hesab dərhal bloklanacaq.

Platforma operatorları istifadəçinin yaşını yoxlamaq üçün bank kartı, elektron poçt və telefon nömrəsi vasitəsilə təsdiqləmə alətləri tətbiq etməlidir. Yaşın təsdiqi üçün toplanan şəxsi məlumatlar yoxlama bitən kimi dərhal silinməli, reklam məqsədilə istifadə edilməməlidir.

16–18 yaş qrupunda olan istifadəçilər üçün qeydiyyat zamanı qanuni nümayəndənin (valideynin) razılığı mütləq olacaq. Valideynlər xüsusi nəzarət funksiyaları vasitəsilə gənclərə təqdim olunan məzmunu, reklamları və platformada keçirdikləri vaxtı (ekran müddətini) idarə edə biləcəklər.

Bu qanun layihəsi rəqəmsal platformalar (Instagram, TikTok, YouTube, lokal forumlar və s.) üzərində dövlət və valideyn nəzarətini sinerji şəkildə birləşdirir. Xüsusilə yaşın təsdiqi üçün bank kartı və telefon nömrəsi tələbi, rəqəmsal platformaları Azərbaycandakı daxili eyniləşdirmə sistemləri ilə inteqrasiyalı işləməyə məcbur edə bilər. 24 saatlıq müdaxilə müddəti isə lokal moderator şəbəkələrinin gücləndirilməsini zəruri edir.

Qanun layihəsi rəsmən qəbul edilib qüvvəyə mindikdən sonra, rəqəmsal platformaları idarə edən şirkətlərin yerli qanunvericiliyə uyğunlaşmaq üçün qeydiyyat interfeyslərində köklü proqram dəyişiklikləri edəcəyi gözlənilir.