Dünyada əhalinin yaşadığı mənzilə sahiblik səviyyəsi ölkələrin mənzil siyasəti, iqtisadi modeli və tarixi amillərdən asılı olaraq ciddi şəkildə fərqlənir. OECD-nin Əlçatan Mənzil Bazası və digər mənbələr əsasında hazırlanan araşdırmaya görə, ən yüksək ev sahibi olma göstəricilərinə əsasən Şərqi Avropa ölkələri malikdir.
Reytinqə Slovakiya başçılıq edir. Bu ölkədə ev təsərrüfatlarının 93,5 faizi yaşadığı mənzilin sahibidir. Rumıniya 92,8 faizlə ikinci, Xorvatiya isə 90,4 faizlə üçüncü yerdə qərarlaşıb.
İlk 10-luqda yer alan ölkələrin əksəriyyəti hazırkı və ya keçmiş sosialist ölkələridir. Litva, Bolqarıstan, Polşa və Latviya da yüksək ev sahibliyi göstəricilərinə malikdir.
Ən yüksək ev sahibliyi göstəricilərinə malik ölkələr:
- Slovakiya — 93,5%
- Rumıniya — 92,8%
- Xorvatiya — 90,4%
- Çin — 90,0%
- Litva — 86,9%
- Bolqarıstan — 85,2%
- Polşa — 84,8%
- Yaponiya — 84,0%
- Latviya — 80,6%
- İslandiya — 78,4%
Şərqi Avropada yüksək ev sahibliyi səviyyəsi əsasən keçmiş sosialist mənzil sistemlərinin nəticəsidir. Kommunist rejimlərinin süqutundan sonra dövlətə məxsus mənzillərin böyük hissəsi sakinlərə güzəştli qiymətlərlə satılıb və bu, milyonlarla insanın ev sahibi olmasına imkan yaradıb.
Çin 90 faiz göstərici ilə dünyada dördüncü yerdədir. Ölkədə 1990-cı illərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı mənzil islahatları nəticəsində çoxsaylı dövlət mənzilləri sakinlərin şəxsi mülkiyyətinə verilib. Bu proses Çində daşınmaz əmlakın ailə sərvətinin əsas hissələrindən birinə çevrilməsinə səbəb olub.
Dünyanın ən varlı iqtisadiyyatlarının bir qismi reytinqdə daha aşağı mövqelərdədir.
Almaniyada ev sahibi olma səviyyəsi 41 faiz, İsveçrədə isə 38,2 faiz təşkil edir. Bu ölkələrdə inkişaf etmiş kirayə bazarı, güclü kirayəçi hüquqları və uzunmüddətli kirayənin əlçatan olması insanların mənzil alma ehtiyacını azalda bilər.
Digər inkişaf etmiş ölkələrdə də göstəricilər nisbətən aşağıdır: Kanadada 68,6 faiz, ABŞ-da 65,3 faiz, Avstraliyada 62,7 faiz, Fransada isə 58,5 faizdir.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, ev sahibi olma səviyyəsinə yalnız gəlir səviyyəsi deyil, həm də mənzil siyasəti, maliyyələşmə imkanları və kirayə bazarının inkişafı təsir edir.
MONETAR.AZ
