Abşeron yarımadasında çimərlik mövsümünün rəsmi açılışı ilə minlərlə insan həftəsonlarını və yay istirahətini planlaşdırmağa başlayıb. Dövlət qurumları tərəfindən istifadəyə verilən pulsuz ictimai çimərliklərlə yanaşı, son illərdə özəl çimərlik kompleksləri də istirahət bazarının mühüm hissəsinə çevrilib. Lakin mövsümün başlaması ilə sosial şəbəkələrdə ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri yenə də qiymətlər oldu.
Hazırda Bakının tanınmış çimərlik klublarında giriş haqları 20-50 manat arasında dəyişir. İlk baxışdan bu rəqəmlər adi görünə bilər. Ancaq ailə büdcəsi prizmasından baxdıqda vəziyyət fərqli mənzərə yaradır. 4 nəfərlik bir ailənin yalnız giriş biletləri üçün 100-200 manat ödəməsi tələb olunur. Buna nəqliyyat, qida, içki və digər əlavə xərclər daxil deyil.
Məhz buna görə də cəmiyyətdə əsas sual yaranır: Bakıdakı premium çimərliklərin qiymətləri həqiqətən göstərilən xidmətlərə uyğundurmu?
Çimərlik istirahəti artıq lüksə çevrilir
Son illərdə Azərbaycanda xidmət sektorunda müşahidə olunan bahalaşma tendensiyası çimərlik biznesindən də yan keçməyib. İstirahət sektorunda fəaliyyət göstərən sahibkarlar artan kommunal xərcləri, əməkhaqlarını, texniki xidmət və infrastruktur investisiyalarını əsas gətirərək qiymət artımlarını izah edirlər.
Lakin vətəndaşların böyük hissəsi hesab edir ki, ölkədə orta aylıq əməkhaqqı fonunda çimərlik qiymətləri artıq orta gəlirli ailələr üçün əlçatan olmaqdan çıxmağa başlayıb.
Məsələn, 2 valideyn və 2 uşaqdan ibarət ailənin premium çimərlikdə bir günlük istirahəti bəzən 200-300 manata başa gəlir. Bu isə bəzi ailələrin həftəlik ərzaq büdcəsinə bərabər məbləğdir.
Problem təkcə giriş haqqı deyil
Qiymət siyahılarında göstərilən məbləğlər əslində vətəndaşın ödəyəcəyi yekun xərcin yalnız bir hissəsidir.
Əksər özəl çimərlik kompleksləri əraziyə kənardan qida və içki gətirilməsinə icazə vermir. Nəticədə istirahət edənlər gün ərzində məcburi şəkildə obyekt daxilində fəaliyyət göstərən restoran və kafelərin xidmətlərindən istifadə etməli olurlar. Bir şüşə suyun, sərinləşdirici içkinin və ya sadə naharın qiyməti bəzi hallarda şəhər mərkəzindəki restoranlardan belə baha olur. Beləliklə, giriş üçün ödənilən 35-50 manat günün sonunda 80-100 manata çevrilə bilir. Ailəvi istirahətdə isə bu rəqəm daha da artır.
Qiymətlər artır, amma xidmət keyfiyyəti hər yerdə eyni deyil
Bazarda digər mühüm problem xidmət keyfiyyətinin qiymətlə proporsional şəkildə yüksəlməməsidir.
Bəzi çimərlik komplekslərində yüksək qiymətlərə baxmayaraq aşağıdakı problemlər müşahidə olunur:
-
Həddindən artıq sıxlıq;
-
Şezlonq çatışmazlığı;
-
Dayanacaq problemləri;
-
Restoranlarda uzun gözləmə vaxtı;
-
Təmizliklə bağlı narazılıqlar;
-
Hovuzların normadan artıq yüklənməsi;
-
Musiqi və səs-küy səbəbindən rahat istirahətin mümkün olmaması.
Bir çox hallarda vətəndaşlar yüksək məbləğ ödəmələrinə baxmayaraq gözlədikləri komfortu əldə edə bilmədiklərini bildirirlər.
Rəqabət problemi
Ekspertlər hesab edirlər ki, qiymətlərin yüksək qalmasının əsas səbəblərindən biri də çimərlik xidmətləri bazarında real rəqabətin məhdud olmasıdır. Abşeron sahillərinin böyük hissəsi müxtəlif obyektlər və özəl layihələr tərəfindən istifadə olunduğundan alternativ seçimlərin sayı məhdudlaşır. Nəticədə iri çimərlik kompleksləri qiymət siyasətində daha sərbəst davranmaq imkanı əldə edirlər.
Rəqabətin zəif olduğu bazarlarda isə qiymətlərin aşağı düşməsi və ya xidmət keyfiyyətinin sürətlə yüksəlməsi çətinləşir.
Pulsuz çimərliklər niyə hələ də tam alternativ ola bilmir?
Son illərdə dövlət tərəfindən bir sıra ictimai çimərliklər istifadəyə verilib və burada giriş tamamilə pulsuzdur. Bununla belə, bir çox vətəndaş hələ də özəl çimərliklərə üstünlük verir.
Bunun əsas səbəbləri:
-
təhlükəsizlik xidmətlərinin məhdudluğu;
-
kölgəlik və istirahət zonalarının azlığı;
-
duş və soyunub-geyinmə otaqlarının çatışmazlığı;
-
avtomobil dayanacağı problemləri;
-
bəzi ərazilərdə təmizlik səviyyəsinin qənaətbəxş olmaması.
Nəticədə vətəndaşlar pulsuz çimərliklərdən istifadə etmək əvəzinə daha komfortlu şərait üçün əlavə ödəniş etməyə məcbur qalırlar.
Yayın ortasında yeni bahalaşma gözlənilir
Turizm və xidmət sektoru nümayəndələrinin fikrincə, iyul və avqust aylarında tələbatın artması fonunda bəzi çimərlik komplekslərində qiymətlərin yenidən yüksəlməsi mümkündür. Xüsusilə həftəsonları, konsert proqramları, DJ gecələri və digər əyləncə tədbirləri zamanı əlavə ödənişlərin tətbiqi, depozit sisteminin genişləndirilməsi və xidmət haqlarının artırılması ehtimalı yüksək qiymətləndirilir. Bu isə yay mövsümünün ortalarında çimərlik istirahətini daha da bahalaşdıra bilər.
Bakıda premium çimərlik sektoru son illərdə sürətlə inkişaf etsə də, qiymət və xidmət keyfiyyəti balansı ətrafında müzakirələr davam edir. Bir tərəfdən sahibkarlar yüksək əməliyyat xərclərini əsas gətirərək qiymətlərin iqtisadi cəhətdən əsaslandırıldığını bildirirlər. Digər tərəfdən isə vətəndaşlar hesab edirlər ki, dəniz istirahəti tədricən yalnız yüksək gəlirli insanların istifadə edə bildiyi xidmətə çevrilir.
Əsas məsələ qiymətin yüksək və ya aşağı olması deyil. Əsas məsələ ödənilən məbləğin müqabilində keyfiyyətli xidmətin təqdim olunması, bazarda sağlam rəqabətin formalaşması və hər gəlir qrupundan olan insanların yay istirahətinə çıxış imkanlarının qorunub saxlanılmasıdır.
MONETAR.AZ
