2026-cı ilin yay aylarında dünya buğda bazarında əsas diqqət ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin (USDA) iyun hesabatına yönəlib. Analitiklərin fikrincə, məhz bu hesabat qlobal buğda balansı və qiymətlərin növbəti istiqaməti üçün həlledici rol oynaya bilər.
Son aylarda buğda qiymətlərində ciddi artım müşahidə olunur. İl ərzində qiymətlər təxminən 30% yüksəlib və may ayında bəzi birjalarda buğda kotirovkaları 690 dollar/buşel səviyyəsinə qədər qalxıb. Bu artımın əsas səbəbləri kimi ABŞ və Rusiyada hava riskləri, istehsal xərclərinin artması və geosiyasi gərginliklər göstərilir.
Qiymət artımını dəstəkləyən əsas faktorlar
Mütəxəssislər buğda bazarındakı yüksəlişi bir neçə əsas amillə izah edirlər:
- Hava riskləri: ABŞ-da quraqlıq, Rusiyada isə yaz mövsümünün soyuq keçməsi əkin prosesini gecikdirib
- Gübrə və enerji bahalaşması: istehsal xərclərinin artması təklifə təzyiq göstərir
- Geosiyasi faktorlar: Yaxın Şərqdəki gərginliklər və logistika zəncirində pozuntular
- Spekulyativ tələb: investorların kənd təsərrüfatı bazarlarına marağının artması
ABŞ və qlobal istehsal gözləntiləri
USDA-nın ilkin proqnozlarına görə, ABŞ-da buğda istehsalı son illərin ən aşağı səviyyələrindən birinə düşə bilər. Eyni zamanda qlobal istehsalda da təxminən 3% azalma ehtimalı qeyd olunur. Bu isə dünya ərzaq ehtiyatlarının onsuz da aşağı olduğu bir dövrdə əlavə təzyiq yaradır.
Rusiya da əsas istehsalçılar sırasında olsa da, burada da hava şəraiti və əkin gecikmələri səbəbindən proqnozlar aşağıya doğru yenilənib. Buna baxmayaraq, ölkə hələ də dünya buğda ixracında əsas oyunçulardan biri olaraq qalır.
Analitiklər hesab edirlər ki, 11 iyun 2026-cı ildə açıqlanacaq USDA WASDE hesabatı yay mövsümünün əsas istiqamətini müəyyən edəcək. Əgər hesabatda məhsuldarlığın ciddi şəkildə zəifləməsi təsdiqlənsə, qiymətlərdə yeni yüksəliş dalğası yarana bilər.
Əks halda, əlverişli hava şəraiti və mövcud ehtiyatlar balansı sabitləşdirərsə, yaz aylarında yaranmış qiymət artımı qismən geri çəkilə bilər.
Buğda bazarı hazırda yüksək həssaslıq dövrünə daxil olub. Qiymətlərin yay boyunca istiqaməti əsasən ABŞ, Rusiya və digər istehsalçı ölkələrdə hava şəraiti və USDA-nın iyun hesabatından asılı olacaq.
MONETAR.AZ
