Reuters agentliyinin ticarət, gəmiçilik dairələri və London Stock Exchange Group (LSEG) verilənlərinə istinadən yaydığı son hesablama və məlumatlara görə, Rusiyanın qərb limanlarından (Baltik və Qara dəniz) Hindistan istiqamətinə daşınan "Urals" markalı neft üçün tanker fraxt (daşınma) tariflərində kəskin ucuzlaşma qeydə alınıb.
Bu vəziyyət bir tərəfdən Rusiya neftini daşıyan "kölgə donanması" (shadow fleet) gəmilərinin həddindən artıq çoxalması, digər tərəfdən completes geosiyasi logistika dəyişiklikləri ilə bağlıdır.
Qlobal dəniz logistikasındakı tarif dəyişikliyinə birbaşa təsir edən əsas amillərdən biri regional münaqişələr səbəbindən Hürmüz boğazının blokadasının davam etməsidir. Fars körfəzində neft daşımaları məhdudlaşdığı üçün əvvəllər bu regionda fəaliyyət göstərən tankerlər kütləvi şəkildə Atlantik okeanı hövzəsinə və Avropa yaxınlığındakı dəniz marşrutlarına yönəliblər. Bazarın Avropa və Rusiya seqmentində gəmi təklifinin (tonnajın) kütləvi şəkildə artması, rəqabəti gücləndirərək fraxt qiymətlərini aşağı salıb.
Mənbələrin verdiyi məlumata görə, aprelin sonu ilə müqayisədə may ayının ortalarında qiymətlər milyonlarla dollar ucuzlaşıb:
Marşrut və Tanker TipiƏvvəlki Qiymət (Aprel sonu)Cari Qiymət (May ortası)Azalma Fərqi
--Primorsk (Baltik dənizi) ➔ Hindistan (Aframax tipli tanker) 18 milyon $+13 milyon $~ 5 milyon $
--Primorsk (Baltik dənizi) ➔ Hindistan (Suezmax tipli tanker) Yüksək tariflər16 milyon $Nisbi eniş
--Novorossiysk (Qara dəniz) ➔ Hindistan (Suezmax tipli tanker) 20–21 milyon $18 milyon $2–3 milyon $
Sanksiyalar altında olan Rusiya neft sənayesi üçün daşınma xərclərinin (fraxtın) azalması birbaşa təmiz mənfəətin artması deməkdir. Çünki neft alıcıları (əsasən Hindistan treydərləri) son təyinat məntəqəsindəki qiymətə uyğun ödəniş edirlər və logistika nə qədər ucuz başa gələrsə, satıcıya qalan pay bir o qədər yüksək olur.
Reuters-in iqtisadi hesablamalarına görə, tariflərin bu səviyyədə enməsi Rusiyanın yükləmə limanlarında xam neftin fərdi barel qiymətini (FOB bazasında) 3–7 dollar arasında artıra bilər. Bu isə Rusiyanın dövlət büdcəsinə milyardlarla əlavə neft gəlirinin daxil olması deməkdir.
Logistik xərclərin cazibədarlığı fonunda Rusiyanın qərb limanları vasitəsilə ümumi neft ixracı və tranziti mayın ilk iki həftəsində aprel ayı ilə müqayisədə günlük 150 min barel (və ya 9%) artıb.
MONETAR.AZ
