Avropada təbii qazın qiymətləri bugün cüzi artım nümayiş etdirib. İnvestorlar bir tərəfdən ABŞ və İran arasında atəşkəsin uzadılması istiqamətindəki diplomatik irəliləyişləri, digər tərəfdən isə Avropa daxilində qaz tədarükü ilə bağlı davam edən fundamental problemləri qiymətləndirirlər.
ICE birjasının məlumatına görə, TTF habında ən yaxın müddətli Niderland etalon qaz müqaviləsinin qiyməti 0,6% artaraq bir meqavat-saat üçün 47,235 avroya çatıb. Böyük Britaniyada təbii qaz fyuçersləri isə 0,5% bahalaşaraq 114 pens/term səviyyəsinə yüksəlib.
Diplomatik mənbələrin sızdırdığı məlumatlara görə, Vaşinqton və Tehran arasında hazırlanan yeni saziş ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi şərti ilə mövcud atəşkəsin daha 60 gün uzadılmasını nəzərdə tutur.
Bu razılaşma, İranın nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş saziş üzərində iş aparıldığı müddətdə Hörmüz boğazı vasitəsilə kommersiya gəmiçiliyinin bərpa olunmasına imkan verəcək. Dünya neft tədarükünün təxminən beşdə birinin ($20\%$) keçdiyi bu strateji su yolu, İranda təxminən üç aydır davam edən hərbi münaqişənin əsas gərginlik nöqtəsi idi. Tərəflərin gəmilərə tətbiq etdiyi qarşılıqlı məhdudiyyətlər qlobal enerji tədarükünü zəiflətmişdi.
Yaxın Şərqdəki qismən yumşalmaya rəğmən, Avropada qaz qiymətlərinə daxili bazardan gələn güclü yüksəliş təzyiqi qalmaqdadır. Reuters agentliyi yazır ki, enerji sektorunda yüksək tələbat və qeyri-sabit hava şəraiti səbəbindən Avropada qaz anbarlarının qışa hazırlıq məqsədilə doldurulması prosesi əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli ləng gedir.
Reuters-in Gas Infrastructure Europe məlumatlarına istinadən verdiyi xəbərə görə, Avropadakı qaz anbarları hazırda 39,13% doludur. Halbuki ötən ilin eyni dövründə bu göstərici təxminən 47% təşkil edirdi.
Bu mənfi disbalans fonunda Almaniyanın dövlətə məxsus ən iri enerji şirkəti olan "Uniper"-in baş direktoru xəbərdarlıqla çıxış edib. O bildirib ki, qarşıdakı qış mövsümündə kəskin qaz çatışmazlığının (defisitinin) qarşısını almaq üçün hökumətlər dərhal əlavə iqtisadi stimullar tətbiq etməli və tədarük zəncirlərini sığortalamalıdırlar.
MONETAR.AZ
