Bu gün Avropada təbii qazın qiyməti cüzi artsa da, həftənin yekunlarına görə mülayim azalma qeydə alınıb. Beləliklə, qiymətlər ardıcıl ikinci həftəni enişlə başa vurub. Geriləmənin əsas səbəbi Yaxın Şərqdə ötən ayın sonunda kəskin artan geosiyasi risk mükafatının ehtiyatlı diplomatik irəliləyiş fonunda tədricən zəifləməsi olub.
Ən yaxın tədarük müddətli etalon Niderland TTF fyuçersləri 0,5% artaraq meqavat-saat üçün təxminən 57,50 avroya yüksəlib və həftənin əvvəlində qeydə alınan üçhəftəlik minimumdan qismən bərpa olunub. Böyük Britaniyanın analoji topdansatış qaz müqavilələri də günü cüzi artımla başa vurub.
Bununla belə, bugünkü yüksəlişə baxmayaraq, Avropada qazın qiyməti iyulun sonundakı pik səviyyələrdən geri çəkilməsini davam etdirərək həftəlik təxminən 2,5% azalıb.
Ardıcıl iki həftəlik ucuzlaşma Fars körfəzindən enerji tədarükünün qəfil pozulacağına dair narahatlıqların zəiflədiyini göstərir. Oman və Qətərin Hörmüz boğazı vasitəsilə təhlükəsiz dəniz dəhlizlərinin yaradılması istiqamətində vasitəçilik səylərini davam etdirməsi ilə bağlı xəbərlər treyderləri qısamüddətli risk əlavələrini azaltmağa sövq edib.
Bundan əlavə, son iki həftə ərzində qlobal neft etalonlarının da ucuzlaşması ümumi enerji bazarında volatilliyin azalmasına töhfə verib.
Bununla belə, treyderlər və analitiklər bildirirlər ki, fiziki qaz bazarının fundamental göstəriciləri hələ də gərgin olaraq qalır və bu, qiymətlərin daha kəskin enməsinə mane olur.
Diplomatik kanallar açıq qalsa da, Hörmüz boğazı vasitəsilə mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşıyan tankerlərin hərəkəti hələ də ciddi məhdudiyyətlər şəraitində həyata keçirilir. Gəmiçilikdə davam edən gecikmələr, xüsusilə Qətərdən Avropaya yönələn spot LNG tədarüklərinin vaxtında çatdırılmasını ləngidir.
Bu vəziyyət Avropanın qış mövsümü ərəfəsində qaz anbarlarını doldurmağa çalışdığı həssas dövrə təsadüf edir. Avropa İttifaqında qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi avqustun əvvəlində cəmi 55–57% təşkil edir ki, bu da ilin həmin dövrü üzrə son beş ilin orta göstəricisi olan təxminən 71%-dən əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır.
Avropanın cənubunda davam edən anomal istilər kondisionerlərə tələbatı artırdığı üçün qaz elektrik stansiyalarında istehsal yüksəlib və bu da anbarlara qazın vurulması prosesini çətinləşdirib.
Analitiklərin fikrincə, Avropa alıcıları müqavilə ilə təmin olunmamış LNG həcmləri uğrunda Asiya idxalçıları ilə rəqabəti davam etdirdiyi müddətdə qaz bazarı Yaxın Şərqdəki diplomatik proseslərdən gələn hər bir xəbərə həssas qalacaq. Bu isə yaxın perspektivdə Avropada qaz qiymətləri üçün müəyyən dəstək səviyyəsinin qorunmasına səbəb ola bilər.
MONETAR.AZ
