Dünyanın ən böyük polad istehsalçısı olan Çin, qlobal xammal asılılığına son qoymağa hazırlaşır. Dövlətə məxsus China Mineral Resources Group (CMRG) analitik mərkəzinin Sinqapurda keçirilən sənaye konfransındakı rəsmi bəyanatına əsasən, 2030-cu ilə qədər Çinin dəmir filizi idxalı ümumi istehlakın cəmi yarısını (50%) təşkil edəcək.
Hazırda bu asılılıq göstəricisinin 80% səviyyəsində olduğunu nəzərə alsaq, Pekinin bu addımı qlobal resurs logistikasını və qiymət siyasətini kökündən dəyişdirəcək.
CMRG İnstitutunun departament rəhbəri İlin Van qeyd edib ki, idxaldan asılılığın kəskin azaldılması iki əsas daxili drayver (driver) sayəsində reallaşacaq:
-
Daxili istehsalın artırılması: Çində dəmir filizi konsentratı istehsal gücü 2030-cu ilə qədər 350 milyon tona, ölkənin şəxsi xalis dəmir filizi hasilatı isə 216 milyon metrik tona çatdırılacaq.
-
Sirkulyar İqtisadiyyat (Circular Economy): Çin artıq ilkin xammal (filiz) əvəzinə təkrar emala — metal qırıntılarından (steel scrap) istifadəyə üstünlük verəcək. 2030-cu ilə qədər ölkədə polad qırıntısı həcminin 310 milyon metrik tona yüksəlməsi gözlənilir.
Çinin daxili tikinti və infrastruktur sektorundakı struktur yavaşlama (real estate slowdown) fonunda ölkənin qlobal polad hegemonluğu da qismən zəifləyəcək.
İqtisadi portalınızın makro-analitik və investor oxucuları üçün CMRG-nin bu bəyanatı "böyük üçlük" adlandırılan qlobal mədən nəhənglərinin — Rio Tinto, BHP Group və Vale şirkətlərinin uzunmüddətli gəlirlilik modellərinə endirilən ciddi bir zərbədir. Bu şirkətlərin səhmləri onilliklərdir Çinin bitmək bilməyən dəmir filizi idxalı və yüksək marjalı satışlar (dry bulk shipping commodity boom) hesabına dəyər qazanırdı. Çinin idxalı 80%-dən 50%-ə düşürməsi qlobal dəmir filizi bazarında struktur təklif artıqlığı (structural oversupply) və qiymətlərin uzunmüddətli eniş trendinə girməsi deməkdir.
Digər mühüm makro-faktor isə Çinin "yaşıl polad" (Green Steel) keçididir. Filiz əvəzinə metal qırıntılarından istifadə (EAF - Electric Arc Furnace texnologiyası vasitəsilə) kokslaşan kömürə (coking coal) olan tələbi də azaldır və bu, karbon emissiyalarını minimumlaşdırır. İnvestorlar üçün strateji nəticə: Qlobal metallurgiya portfellərində Çinə bağlı ənənəvi mədən aksiyalarının çəkisi azaldılmalı, əvəzində metal qırıntıları logistikası idarə edən və Çindən boşalan yerə yerləşməyə çalışan inkişaf etməkdə olan yeni bazarlara (məsələn, Hindistanın polad nəhənglərinə) üstünlük verilməlidir.
MONETAR.AZ
