Bu gün Avropada təbii qazın topdansatış qiymətləri enişini davam etdirərək 3%-dən çox ucuzlaşıb və bir həftədən artıq müddətin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Qiymətlərə təzyiqi neft bazarındakı ucuzlaşma, eləcə də ABŞ ilə İran arasında diplomatik irəliləyiş gözləntiləri göstərib. Bu amillər enerji bazarlarında geosiyasi risk mükafatının daha da azalmasına səbəb olub.
Avropanın etalon qaz göstəricisi hesab olunan TTF qovşağında ən yaxın tədarük üzrə fyuçers müqavilələri günün ilk yarısında 3%-dən çox dəyər itirərək son bir həftədən artıq dövrün minimum səviyyəsində ticarət olunub. Böyük Britaniyanın topdansatış təbii qaz müqavilələri də oxşar dinamika nümayiş etdirərək təxminən 3% ucuzlaşıb. Beləliklə, regional enerji bazarlarında satış təzyiqi ardıcıl ikinci sessiyada da davam edib.
Qaz bazarındakı eniş qlobal neft bazarındakı zəifləməni izləyib. Brent markalı neftin qiyməti də bir həftədən artıq müddətin ən aşağı səviyyəsinə geriləyib. Bazar iştirakçılarının diqqəti ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamalarına yönəlib. Tramp Vaşinqtonun İranla "konstruktiv danışıqlar" apardığını bildirib və Yaxın Şərqdəki gərginliyin diplomatik yolla həlli imkanını istisna etməyib.
Bununla yanaşı, investorlar ehtiyatlı mövqelərini qoruyurlar. Tramp qeyd edib ki, danışıqlar nəticəsiz qalacağı təqdirdə ABŞ hərbi əməliyyatları bərpa edə bilər. Bu isə enerji qiymətlərindəki enişin daha da dərinləşməsini məhdudlaşdıran əsas risk amillərindən biri kimi qiymətləndirilir.
Diplomatik irəliləyiş ehtimalı Hörmüz boğazı və Qırmızı dəniz vasitəsilə enerji tədarüklərinə dair narahatlıqları müvəqqəti zəiflədib. Nəticədə, Avropaya istiqamətlənən mayeləşdirilmiş təbii qaz (MTQ) tankerlərinin mümkün gecikmələri ilə bağlı risklər də müəyyən qədər azalıb.
Bununla belə, Avropanın enerji ehtiyatları hələ də zəif olaraq qalır. Hazırda yeraltı qaz anbarlarının (YQA) doluluq səviyyəsi təxminən 54% təşkil edir ki, bu da mövsümi orta göstəricidən xeyli aşağıdır. Daha əvvəl Norveçin aparıcı enerji şirkəti Equinor xəbərdarlıq etmişdi ki, Avropa İttifaqı ölkələri qış mövsümünə qədər qaz ehtiyatlarını planlaşdırılan həcmdə doldurmaqda çətinliklə üzləşə bilərlər.
Analitiklərin fikrincə, qaz və neft qiymətlərində müşahidə olunan son eniş qısamüddətli perspektivdə Avropa iqtisadiyyatı üçün müsbət siqnaldır. Daha aşağı enerji qiymətləri həm müəssisələrin, həm də ev təsərrüfatlarının xərclərini azalda, eyni zamanda inflyasiya təzyiqlərinin zəifləməsinə dəstək verə bilər. Bu proses aparıcı mərkəzi bankların faiz dərəcələri ilə bağlı növbəti qərarlarını açıqlamağa hazırlaşdığı bir dövrə təsadüf edir.
MONETAR.AZ
