“Bloomberg” agentliyinin yazdığına görə, Rusiyanın əsas ixrac neft markası olan "Urals" neftinin qiyməti Yaxın Şərqdəki münaqişədən əvvəlki səviyyəyədək geriləyib. Bu isə Rusiya dövlət xəzinəsi üzərində maliyyə təzyiqini artırır.
“Argus Media”nın məlumatına əsasən, iyulun ilk üç günü ərzində Rusiyanın qərb limanlarında "Urals" markalı neftin orta qiyməti bir barrel üçün 41,66 ABŞ dolları təşkil edib. Bu göstərici aprel ayında neft bazarında müşahidə olunan kəskin qiymət artımının pik səviyyəsindən iki dəfədən çox aşağıdır. Rusiya Maliyyə Nazirliyi neft vergilərinin hesablanmasında məhz bu qiymətlərdən istifadə edir.
İlkin göstəricilər Yaxın Şərqdəki münaqişə fonunda yüksək neft gəlirləri əldə edən Moskva üçün narahatedici siqnal hesab olunur. Hörmüz boğazının faktiki bağlanması nəticəsində Fars körfəzindən tədarükün məhdudlaşması və ABŞ-ın sanksiyaları qismən yumşaltması Rusiya neftinə tələbatı artırmış, Rusiya isə bundan ən çox faydalanan ölkələrdən birinə çevrilmişdi.
Mart ayından etibarən hər ay "Urals" neftinin orta qiyməti 2026-cı il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan bir barrel üçün 59 ABŞ dolları səviyyəsini üstələyib. İyun ayında bu göstərici 60,92 ABŞ dollarına çatmışdı. Həmin dövrdə Vaşinqton və Tehran arasında Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpasına dair müvəqqəti razılaşma əldə olunmuşdu.
Dövlət büdcəsinin təxminən beşdə biri neft və qaz gəlirləri hesabına formalaşan Rusiya üçün qiymətlərin yüksəlməsi son bir ildə ilk dəfə olaraq Milli Rifah Fondunun yenidən doldurulmasına və qeyri-prioritet dövlət xərclərinin ixtisarının təxirə salınmasına imkan vermişdi.
Lakin qiymətlər uzun müddət büdcədə nəzərdə tutulan səviyyədən aşağı qalarsa, bu, artıq artmaqda olan büdcə kəsirinin maliyyələşdirilməsini daha da çətinləşdirəcək. Bu ilin ilk beş ayında Rusiyanın büdcə kəsiri 6 trilyon rubla (təxminən 77 milyard ABŞ dolları) və ya ÜDM-in 2,6%-nə çatıb. Bu, 2026-cı il üzrə planlaşdırılmış illik hədəf göstəricidən təxminən 60% yüksəkdir.
Rusiyada neft üzrə vergi ödənişləri müəyyən vaxt gecikməsi ilə hesablandığından, iyul ayında qiymətlərin enməsi dövlət büdcəsinin gəlirlərinə əsasən avqust ayında təsir göstərəcək.
Qeyd olunur ki, "Urals" markalı neftin bir barrel üçün 41,66 ABŞ dolları olan qiymətinə nəqliyyat xərcləri daxil deyil. “Argus Media”nın məlumatına görə, cümə günü "Urals" neftinin qlobal etalon sayılan "Dated Brent" markasına nisbətən diskontu 27,35 ABŞ dollarına qədər genişlənib. Bununla yanaşı, Hindistana çatdırılan yüklər üzrə diskont son mərhələdə 8,55 ABŞ dollarınadək daralıb.
MONETAR.AZ
