Dünya üzrə benzin qiymətlərində ciddi fərqlər müşahidə olunur. 2026-cı ilin aprel ayına olan məlumata görə, bəzi ölkələrdə yanacaq son dərəcə ucuz olduğu halda, digərlərində rekord səviyyədə bahadır.
Araşdırmalara əsasən, qlobal orta qiymət təxminən 1,49 dollar/litr (təxminən 5,58 dollar/qalon) təşkil edir . Lakin ölkələr arasında fərq olduqca böyükdür.
Ən ucuz benzin Liviyada qeydə alınıb – burada qiymət cəmi 0,09 dollar/qalon təşkil edir. Onu İran və Venesuela izləyir. Bu ölkələrdə aşağı qiymətlər əsasən dövlət subsidiyaları ilə bağlıdır və bəzi hallarda yanacaq sudan belə ucuz başa gəlir .
Ən bahalı benzin isə Honq Konqda müşahidə olunur – burada qiymət 15,65 dollar/qalon səviyyəsinə çatır. Yüksək qiymətlər əsasən idxaldan asılılıq və yüksək vergi siyasəti ilə izah olunur .
Siyahıda diqqət çəkən məqamlardan biri də Azərbaycandır. Ölkədə benzin qiyməti təxminən 2,56 dollar/qalon səviyyəsindədir və bu, qlobal orta göstəricidən aşağı hesab olunur.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, qiymət fərqlərinin əsas səbəbləri vergilər və subsidiyalardır. Neft hasil edən ölkələrdə yanacaq adətən daha ucuz olur, çünki hökumətlər daxili bazarı dəstəkləmək üçün subsidiyalar tətbiq edir. Əksinə, inkişaf etmiş və idxaldan asılı ölkələrdə yüksək vergilər qiymətləri artırır.
Qeyd olunur ki, bu fərqlər sürücülərin eyni məbləğlə qət edə biləcəyi məsafəyə də ciddi təsir edir. Məsələn, bəzi ölkələrdə 10 dollarlıq yanacaq minlərlə kilometr yol qət etməyə imkan verdiyi halda, bahalı bazarlarda bu məsafə cəmi onlarla kilometrlə məhdudlaşır.
MONETAR.AZ
